Tử Vi Sơn Khiêm

Bản cung là gì

Bản cung là cung đang được lấy làm gốc (làm “thái cực”) để xét một vấn đề trên lá số Tử Vi. Mọi quan hệ cung khác — tam phương, đối cung, giáp cung — đều được xác định tương đối so với bản cung: đổi bản cung thì các quan hệ này cũng đổi theo.

1. Bản cung là gì?

Bản cung là cung được chọn làm gốc khi xem một việc trên lá số Tử Vi. Xem tiền tài thì cung Tài Bạch là bản cung, xem hôn nhân thì cung Phu Thê là bản cung. Từ bản cung mới xác định được đối cung, tam hợp và hai cung giáp của việc đang xét.

Tên gọi gồm hai chữ Hán Việt:

  • Bản (本): gốc, cội rễ, cái căn bản.
  • Cung (宮): một trong 12 ô của lá số.

Điều quan trọng nhất cần nắm: bản cung là một vai trò, không phải một cung cố định. Cung nào cũng có thể làm bản cung, miễn là nó phụ trách việc bạn đang hỏi. Hôm nay hỏi về công việc, bản cung là Quan Lộc. Mai hỏi về con cái, bản cung là Tử Tức.

Hình ảnh dễ nhớ là tấm bản đồ. Bạn phải chấm một điểm “tôi đang đứng ở đây” trước, rồi mới nói được bên trái là gì, đối diện là gì. Chọn bản cung chính là chấm điểm đứng ấy. Chấm sai thì mọi hướng sau đều sai.

2. Vị trí và vai trò của bản cung trong lá số

Mọi quan hệ cung đều được tính tương đối so với bản cung. Người xưa xếp sức nặng theo bốn chữ bản, đối, hợp, lân: bản cung nặng nhất, rồi đối cung, rồi hai cung tam hợp, cuối cùng là hai cung kề bên.

Vị trí so với bản cung Cách xác định Vai trò khi luận
Bản cung Cung phụ trách việc đang xem Chủ thể, nặng nhất
Đối cung Cung đối diện, cách 6 cung Ảnh hưởng mạnh thứ hai, cùng bản cung tạo thành một tuyến cung
Hai cung tam hợp Cách 4 cung về hai phía Hỗ trợ, hội chiếu về
Hai cung giáp Kề sát hai bên Lực kèm bên ngoài
Cung nhị hợp Cặp lục hợp địa chi Tô thêm, rất nhẹ

Bốn vị trí đầu gộp lại là khung tam phương tứ chính. Bản cung là tâm của khung ấy. Đổi bản cung là cả khung xoay theo.

2.1. Bản cung khác cung Mệnh, bản mệnh và cung vị thế nào

Có bốn khái niệm hay bị đánh đồng vì nghe gần giống nhau:

Khái niệm Bản chất Có cố định không
Bản cung Cung được chọn làm gốc khi xem một việc Không, đổi theo việc
Cung Mệnh Một cung chức năng chủ về bản thân Có, an theo tháng và giờ sinh
Bản mệnh Hành nạp âm của năm sinh, như Mệnh Kim, Mệnh Hỏa Có, theo năm sinh
Cung vị Vị trí địa chi của một ô trên lá số, như cung Tý, cung Ngọ Có, 12 ô không đổi chỗ
  • Cung Mệnh là bản cung đặc biệt: khi xem tổng quát về con người, ta lấy Mệnh làm bản cung. Nhưng bản cung rộng hơn nhiều.
  • Bản mệnh không phải một cung: nó thuộc ngũ hành nạp âm, chỉ trùng chữ “bản”.
  • Cung vị là địa chỉ, bản cung là vai trò: cung Thân là một cung vị. Nếu lá số có Tài Bạch ở Thân và bạn đang hỏi chuyện tiền, thì cung vị Thân đang đóng vai bản cung.

Nhiều trang dùng chữ “bản cung” theo nghĩa hẹp

Một số nơi dùng “bản cung” như từ khác của cung Mệnh. Cách nói này không sai khi xem tổng quát, nhưng chưa đủ. Theo nghĩa thuật ngữ, bản cung là cung gốc của việc đang xét. Một số trường phái khác gọi bước chọn cung gốc là “lập thái cực” và còn đẩy xa thành phép hoán đổi chức năng cung. Site theo Tam Hợp nên chỉ dùng nghĩa gốc: hỏi việc gì thì lấy cung phụ trách việc ấy làm tâm.

3. Cách chọn và đọc bản cung

3.1. Hỏi việc gì thì lấy cung nào làm bản cung

Mười hai cung chức năng là mười hai “bản cung” có sẵn cho mười hai nhóm câu hỏi. Bảng dưới gom đủ, kèm cung đối diện mà bạn luôn phải xem cùng:

Câu hỏi Bản cung Đối cung cần xem cùng
Tôi là người thế nào, năng lực ra sao Mệnh Thiên Di
Cha mẹ, bề trên, giấy tờ Phụ Mẫu Tật Ách
Phúc phần, đời sống tinh thần, dòng họ Phúc Đức Tài Bạch
Nhà cửa, đất đai, nếp nhà Điền Trạch Tử Tức
Công việc, sự nghiệp Quan Lộc Phu Thê
Bạn bè, đồng nghiệp, cấp dưới Nô Bộc Huynh Đệ
Ra ngoài, đi xa, môi trường xã hội Thiên Di Mệnh
Sức khỏe, bệnh tật Tật Ách Phụ Mẫu
Tiền bạc, cách kiếm tiền Tài Bạch Phúc Đức
Con cái, học trò Tử Tức Điền Trạch
Hôn nhân, người phối ngẫu Phu Thê Quan Lộc
Anh chị em, người ngang vai Huynh Đệ Nô Bộc

3.2. Bốn bước đọc một bản cung

  1. Chốt bản cung: nói rõ đang lấy cung nào làm gốc. Bỏ qua bước này là nguồn gốc của hầu hết lỗi luận về quan hệ cung.
  2. Đọc sao trong bản cung: chính tinh tọa thủ và độ sáng, phụ tinh, sát tinh, sao Hóa.
  3. Đọc đối cung rồi hai cung tam hợp: sao chiếu về bồi thêm hay làm khó.
  4. Xét hai cung giáp nếu bản cung là cung quan trọng, rồi mới kết luận.

3.3. Khi bản cung trống hoặc đầy sát tinh

Đây là hai tình huống làm người mới lúng túng nhất.

  • Bản cung không có chính tinh: theo Thầy Trình Minh Đức, bản cung không có gì thì kiểu gì cũng yếu hơn bản cung có một cái gì đấy. Lúc này luận theo tính chất của chính tinh đối cung, vì đối cung ảnh hưởng nhiều nhất sau bản cung. Xem thêm bài cung vô chính diệu.
  • Yếu hơn không có nghĩa là xấu: Thầy Đức cũng nhắc không phải cứ vô chính diệu là yểu, là kém. Sao từ ngoài chiếu vào không mạnh bằng sao trong bản cung, nhưng vẫn đủ để định tính chất.
  • Bản cung đầy sát tinh hãm: có trường hợp bản cung chứa toàn sát tinh xấu thì còn khó hơn bản cung trống. Phải xét cụ thể sát tinh đắc hay hãm, có chính tinh đủ sức chế hay không.

4. Ứng dụng: đổi bản cung trên cùng một lá số

Để thấy rõ bản cung vận hành thế nào, phần này dùng một lá số mẫu xuyên suốt và lần lượt đổi bản cung theo từng câu hỏi.

Lá số mẫu: Mệnh an tại Tý có Thiên Đồng và Thái Âm đồng cung. Theo cách an chính tinh, khi đó Tử Vi và Thất Sát ở Tỵ, Thiên Cơ và Thiên Lương ở Thìn, Cự Môn và Thái Dương ở Dần, Vũ Khúc và Tham Lang ở Sửu, Liêm Trinh và Phá Quân ở Dậu, Thiên Phủ ở Hợi, Thiên Tướng ở Mão. Các cung Ngọ, Mùi, Thân, Tuất không có chính tinh.

4.1. Bản cung là Mệnh tại Tý

  • Bản cung: Thiên Đồng và Thái Âm tại Tý, cách Nguyệt sinh Thương hải. Người thanh tú, tinh tế.
  • Đối cung: Thiên Di tại Ngọ trống, mượn lại chính Đồng Âm.
  • Tam hợp: Quan Lộc tại Thìn có Cơ Lương, Tài Bạch tại Thân trống.
  • Đọc: cả khung mang màu Cơ Nguyệt Đồng Lương, người hợp làm chuyên môn, tham mưu, công việc ổn định hơn là mạo hiểm.

4.2. Bản cung là Tài Bạch tại Thân

  • Bản cung: Thân không có chính tinh, nên luận theo đối cung.
  • Đối cung: Phúc Đức tại Dần có Cự Môn, Thái Dương. Tính chất này chiếu sang Tài: tiền đến qua lời nói, giao tiếp, việc công khai.
  • Tam hợp: Mệnh tại Tý (Đồng Âm) và Quan Lộc tại Thìn (Cơ Lương) hội về.
  • Đọc: cùng một lá số, khi hỏi chuyện tiền thì trục chính đã đổi sang Thân và Dần. Tiền bạc của người này gắn với phúc phần và cách ăn nói, không phải kiểu tài tinh tích trữ.

4.3. Bản cung là Quan Lộc tại Thìn

  • Bản cung: Cơ Lương tại Thìn, miếu địa, cách Cơ Lương gia hội nếu đặt ở Mệnh. Ở Quan Lộc thì cho biết công việc hợp vai cố vấn, hoạch định.
  • Đối cung: Phu Thê tại Tuất trống, mượn Cơ Lương. Việc nhà và việc ngoài mang cùng một màu suy tính.
  • Đọc: hỏi về sự nghiệp thì nhìn vào Thìn trước, rồi mới quay về Mệnh.

4.4. Bản cung là Phu Thê tại Tuất

  • Bản cung: Tuất trống, mượn Cơ Lương từ Quan Lộc.
  • Tam hợp: Thiên Di tại Ngọ và Phúc Đức tại Dần hội về.
  • Đọc: người phối ngẫu thường là người suy nghĩ chín, có chuyên môn. Vì bản cung trống nên đừng vội kết luận, hãy xem thêm phụ tinh và sao Hóa trong Tuất.

Mẹo: mỗi câu hỏi một tờ nháp

Khi xem nhiều việc trên một lá số, hãy ghi riêng từng việc ra: bản cung là gì, đối cung là gì, tam hợp là gì. Lỗi phổ biến nhất là vẫn dùng tam phương của Mệnh để trả lời chuyện tiền hay chuyện hôn nhân. Tách riêng từng khung giúp bạn không lẫn.

4.5. Bản cung là các cung người thân

Khi hỏi về cha mẹ, anh em, con cái hay vợ chồng, cung tương ứng là bản cung. Có hai lớp nghĩa cần tách:

  • Người ấy là người thế nào: đọc sao trong bản cung như đọc tính cách. Thiên Phủ ở Phụ Mẫu thì cha mẹ thường vững vàng, có của.
  • Quan hệ của mình với người ấy: đọc thêm đối cung và độ hợp với Mệnh. Ví dụ Huynh Đệ phải đọc cùng Nô Bộc, vì anh em và bạn bè luôn chiếu qua lại.
  • Giới hạn: một cung trên lá số của bạn chỉ phản ánh người thân qua góc nhìn của bạn. Muốn biết rõ đời người ấy, phải xem lá số riêng của họ.

4.6. Thế tốt và xấu tiêu biểu ngay tại bản cung

  • Thế tốt: chính tinh sáng tọa thủ, có sao Hóa tốt hoặc cát tinh đồng cung, đối cung và tam hợp không bị sát tinh dồn về. Đây là bản cung “tự đứng được”.
  • Thế xấu kiểu liên hợp: theo Thầy Đức, thế giáp xấu chỉ thật sự thành cách khi chính bản cung cũng có sát tinh hoặc Hóa Kỵ. Hai cung bên có sát tinh, bản cung cũng có sát tinh hay Hóa Kỵ thì các rủi ro liên kết với nhau. Bản cung sạch thì thế kẹp xấu giảm đi nhiều.
  • Thế ôm Kỵ: Hóa Kỵ nằm ngay trong bản cung có Tuần hoặc Triệt thì không hay. Còn Kỵ ở cung khác chiếu về bị Tuần Triệt chắn thì không đáng ngại.
  • Thế cô quân: chính tinh lớn ngồi bản cung mà không có cát tinh nào chầu về, có danh mà thiếu lực. Xem bài cư và triều.

4.7. Bản cung mạnh hay yếu quyết định cách cân các cung xung quanh

  • Bản cung mạnh: sao tốt chiếu về là thêu hoa trên gấm, sát tinh chiếu về là thử thách vừa sức.
  • Bản cung yếu: sao tốt chiếu về là phao cứu, sát tinh chiếu về dễ thành áp lực thật. Lúc này nên đọc kỹ cả hai cung giáp.
  • Bản cung trống: sức nặng dồn hẳn sang đối cung. Đây là lúc cặp bản cung với đối cung, tức tuyến cung, gần như là một khối.

5. Bản cung trong vận hạn

Khi xem vận, cung hạn đóng vai bản cung của giai đoạn ấy. Cách đọc giống hệt cung gốc.

  • Đại vận: cung đại vận là bản cung của mười năm. Sao trong cung đó là chủ đề của cả giai đoạn, đối cung và tam hợp của nó là hoàn cảnh xung quanh.
  • Tiểu vận và lưu niên: cung tiểu vận là bản cung của một năm. Sao lưu bay vào bản cung ấy hay vào đối cung của nó là thứ cần xem trước.
  • Hai lớp bản cung chồng nhau: hỏi “năm nay tiền bạc thế nào” thì có hai bản cung cùng lúc là cung Tài Bạch gốc và cung tiểu vận. Đọc cả hai, rồi xem sao lưu rơi vào đâu.
  • Không luận vận chỉ bằng một cung: Thầy Đức nhiều lần từ chối trả lời câu hỏi tiểu hạn khi người hỏi chỉ đưa vài sao, vì gốc của tiểu hạn là đại vận, rồi Mệnh, Thân và cách cục.

Cung gốc vẫn là nền của cung vận

Khi lấy cung đại vận hay cung tiểu vận làm bản cung, đừng quên các cung gốc. Một cung vận đẹp rơi vào lá số có Mệnh yếu thì cái đẹp ấy được hưởng ít hơn. Một cung vận xấu rơi vào lá số có Mệnh vững thì thường chỉ là giai đoạn vất vả có thể vượt qua. Bản cung vận cho biết chuyện gì xảy ra, bản cung gốc cho biết bạn chịu được tới đâu.

6. Ví dụ minh họa: một câu hỏi, nhiều bản cung

Một người Mệnh tại Tý như lá số mẫu ở mục 4 hỏi: “Năm tới có nên chuyển việc để tăng thu nhập không?”

  • Bản cung thứ nhất là Quan Lộc tại Thìn: Cơ Lương miếu, hợp vai chuyên môn, cố vấn. Công việc mới nên giữ tính chất này.
  • Bản cung thứ hai là Tài Bạch tại Thân: cung trống, mượn Cự Nhật ở Phúc Đức. Thu nhập gắn với lời nói, giao tiếp.
  • Bản cung thứ ba là cung tiểu vận năm tới: xem sao lưu và Hóa của năm rơi vào Thìn, Thân hay không.
  • Gộp lại: nếu chuyển, nên chọn việc chuyên môn có phần tư vấn, trình bày, thay vì việc buôn bán thuần túy. Câu hỏi về thời điểm thì trả lời bằng bản cung vận, không bằng Mệnh.

7. Lưu ý và hiểu lầm thường gặp

  • Quên đổi khung khi đổi bản cung: dùng tam phương của Mệnh để luận Tài Bạch là sai gốc.
  • Đánh đồng bản cung với cung Mệnh: chỉ đúng khi xem tổng quát.
  • Coi nhẹ đối cung: đối cung là lực mạnh thứ hai, nhất là khi bản cung trống.
  • Đếm sao ở cung nhị hợp như sao trong khung: nhị hợp chỉ tô thêm.
  • Nhầm bản cung với bản mệnh: một bên là cung, một bên là hành nạp âm.

Hiểu lầm thường gặp: bản cung có sát tinh thì việc đó chắc chắn hỏng?

Không phải vậy. Sát tinh trong bản cung chỉ cho biết việc ấy có áp lực, cạnh tranh hay va chạm. Sát tinh đắc địa có khi còn thành uy, thành sức bật. Muốn biết việc có hỏng hay không phải đọc cả chính tinh đi cùng, sao Hóa, đối cung, tam hợp và vận. Một bản cung có sát tinh mà tam phương sạch, chính tinh vững thì thường là người làm được việc khó.

Câu hỏi của bạn nên lấy cung nào làm gốc?

Chọn đúng bản cung là bước đầu, đọc đúng khung xung quanh mới là phần khó. Bạn có thể lập lá số Tử Vi và xem luận giải trọn đời để thấy từng cung chức năng được đặt làm bản cung và đọc cùng đối cung, tam hợp như thế nào trên lá số của mình.

Đánh giá bài viết này

Câu hỏi thường gặp

Bản cung là gì?

Bản cung (本宮) là cung đang được lấy làm gốc để xét một việc trên lá số Tử Vi. Xem việc nào thì cung phụ trách việc đó là bản cung — ví dụ xem tiền tài thì Cung Tài Bạch là bản cung.

Bản cung có phải là Cung Mệnh không?

Không hẳn. Khi xem tổng quát về bản thân, ta lấy Cung Mệnh làm bản cung, nên trong ngữ cảnh đó hai khái niệm trùng nhau. Nhưng “bản cung” rộng hơn: bất kỳ cung nào cũng có thể là bản cung khi nó là chủ đề đang xét.

Bản cung và bản mệnh khác nhau thế nào?

Bản cung là một cung trên lá số (cung gốc đang xét). Bản mệnh là hành ngũ hành nạp âm của tuổi (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Hai khái niệm thuộc hai lớp hoàn toàn khác nhau, chỉ trùng chữ “bản”.

Vì sao đổi bản cung thì tam phương và đối cung lại đổi?

Vì tam phương, đối cung, giáp cung đều được định nghĩa tương đối so với bản cung. Bản cung là điểm gốc. Khi dịch điểm gốc sang cung khác thì các cung tam hợp và cung đối diện của nó cũng là những cung khác.

Bản cung không có chính tinh (vô chính diệu) thì luận thế nào?

Khi bản cung vô chính diệu, lực của nó yếu hơn và ta thường mượn chính tinh ở đối cung để luận, vì đối cung là cung tác động mạnh nhất sau bản cung. Tuy vậy phải xét thêm tam phương mới kết luận được.

Thuật ngữ cùng chủ đề