
1. Lục hội là gì?
Lục hội, tên quen thuộc hơn là lục hại, là quan hệ kiềm chế lẫn nhau giữa sáu cặp địa chi trên lá số Tử Vi: Tý – Mùi, Sửu – Ngọ, Dần – Tỵ, Mão – Thìn, Thân – Hợi, Dậu – Tuất. Đây là một quan hệ phụ, mang sắc thái va chạm ngầm, không phải đại hung.
Tên gọi có hai cách viết:
- Lục hại (六害): lục là sáu, hại là làm hại, gây tổn. Đây là tên gốc, phổ biến nhất.
- Lục hội (六會): hội là gặp nhau, tụ lại. Một số người dùng chữ này để giảm bớt sắc thái nặng nề, theo ý gặp nhau chưa chắc đã hại.
Thầy Trình Minh Đức giảng gọn: nhị hợp là hai cung hợp nhau, còn lục hại là sáu bộ có tác dụng kiềm chế lẫn nhau, hại nhau. Hai quan hệ này đi thành một cặp đối nghĩa, nên muốn hiểu lục hại thì nên đọc cùng bài nhị hợp.
Hình ảnh dễ nhớ: hai nhà ở tầng trên và tầng dưới cùng một trục. Không đối mặt nhau như nhà đối diện, không chung vách như nhà bên, nhưng tiếng động, nước dột, mùi bếp vẫn qua lại. Va chạm nhỏ, âm ỉ, ít khi thành chuyện lớn. Lục hại là kiểu quan hệ như vậy.
Cần tách bạch với chuyện xem tuổi. Trong xem tuổi kết hôn, “lục hại” hay bị dùng để dọa tuổi này khắc tuổi kia. Bài này nói về quan hệ giữa hai cung trên lá số của một người, cùng dựa trên sáu cặp địa chi nhưng mục đích khác hẳn.
2. Vị trí và vai trò của lục hại trong lá số
2.1. Cách nhận ra cặp lục hại trên lá số
Trên lá số hình chữ nhật quen thuộc, hãy kẻ một trục ngang chia lá số thành nửa trên và nửa dưới. Hai cung đối xứng nhau qua trục ngang ấy là lục hại. Đối xứng qua trục dọc là nhị hợp, đối xứng qua tâm là xung chiếu.
- Hai cột bên trái: Dần đối xứng Tỵ ở hai góc, Mão đối xứng Thìn ở giữa.
- Hai cột bên phải: Hợi đối xứng Thân ở hai góc, Tuất đối xứng Dậu ở giữa.
- Hai hàng giữa: Tý ở dưới đối xứng Mùi ở trên, Sửu ở dưới đối xứng Ngọ ở trên.
2.2. Mẹo nối lục hại với nhị hợp
Có một quy tắc rất tiện: cung lục hại của một cung chính là đối cung của cung nhị hợp với nó. Ví dụ Tý nhị hợp Sửu, đối cung của Sửu là Mùi, nên Tý lục hại Mùi. Theo Thầy Đức, vì vậy nhị hợp và lục hại thực ra là một cặp: phía hợp gọi là hợp, phía xung với cái hợp ấy gọi là hại.
2.3. Lục hại đứng ở đâu trong thứ tự nặng nhẹ
| Quan hệ | Hình học | Thuộc tam phương tứ chính | Sức nặng |
|---|---|---|---|
| Đối cung | Đối xứng qua tâm | Có | Mạnh |
| Tam hợp | Tam giác đều | Có | Mạnh |
| Giáp cung | Hai cung kề sát | Không | Lực kèm |
| Nhị hợp | Đối xứng qua trục dọc | Không | Nhẹ, hỗ trợ ngầm |
| Lục hại | Đối xứng qua trục ngang | Không | Nhẹ, kiềm chế ngầm |
Khi được hỏi nhóm nhị hợp, lục hại với nhóm cung giáp bên thì nhóm nào mạnh hơn, Thầy Đức trả lời bằng thứ tự bản, đối, hợp, lân của người xưa. Nghĩa là hai cung giáp còn được xét trước. Lục hại là lớp cuối cùng, chỉ để tô thêm sắc thái sau khi đã đọc xong tam phương tứ chính.
Các quan điểm khác nhau về lục hại
Phần lớn người luận theo Tam Hợp rất ít dùng lục hại như công cụ chính. Một số trường phái gần như bỏ qua nó, một số khác vẫn ghi nhận như một nét tô thêm về chất lượng quan hệ giữa hai cung. Site theo hướng ở giữa: lục hại có thật, dùng được để hiểu vì sao hai mảng đời sống “không xuôi”, nhưng không bao giờ đứng một mình để kết luận tốt xấu.
3. Bảng 6 cặp lục hại
Lục hại gồm đúng sáu cặp, phủ kín 12 địa chi. Mỗi chi có một và chỉ một chi hại nó:
| Cặp lục hại | Hành của từng chi | Tam hợp của hai bên | Quan hệ hai bộ tam hợp |
|---|---|---|---|
| Tý (子) – Mùi (未) | Thủy – Thổ | Thủy – Mộc | Thủy sinh Mộc |
| Sửu (丑) – Ngọ (午) | Thổ – Hỏa | Kim – Hỏa | Hỏa khắc Kim |
| Dần (寅) – Tỵ (巳) | Mộc – Hỏa | Hỏa – Kim | Hỏa khắc Kim |
| Mão (卯) – Thìn (辰) | Mộc – Thổ | Mộc – Thủy | Thủy sinh Mộc |
| Thân (申) – Hợi (亥) | Kim – Thủy | Thủy – Mộc | Thủy sinh Mộc |
| Dậu (酉) – Tuất (戌) | Kim – Thổ | Kim – Hỏa | Hỏa khắc Kim |
3.1. Lục hại không theo một quy luật sinh khắc chung
Với nhị hợp, hai bộ tam hợp luôn sinh nhau. Với xung chiếu, hai bộ tam hợp luôn khắc nhau. Lục hại thì khác: nhìn bảng trên sẽ thấy ba cặp có tam hợp sinh nhau, ba cặp có tam hợp khắc nhau. Thầy Đức lưu ý đúng điểm này: lục hại không theo quy tắc tương sinh như nhị hợp, mà theo quy tắc trục.
- Điều này giải thích vì sao sắc thái của lục hại là “vướng”, chứ không hẳn là “đánh”. Có cặp vướng vì cùng chiều mà chen nhau, có cặp vướng vì khác chiều mà cản nhau.
- Cột hành của từng chi trong bảng chỉ để tham khảo. Muốn hiểu bản chất quan hệ giữa các cung, nên nhìn lên bộ tam hợp mà mỗi chi thuộc về.
3.2. Cách tìm cung lục hại, từng bước
- Xem cung cần xét đóng ở địa chi nào. Ví dụ cung Mệnh ở Mão.
- Tra bảng sáu cặp: Mão hại Thìn. Hoặc dùng mẹo: Mão nhị hợp Tuất, đối cung của Tuất là Thìn.
- Xem cung chức năng ở Thìn: với Mệnh ở Mão, Thìn là cung Phụ Mẫu.
- Đọc sao ở hai đầu, rồi cộng nhẹ vào kết luận sau khi đã đọc xong tam phương tứ chính.
4. Ứng dụng lục hại khi luận lá số
Vì 12 cung chức năng xếp theo thứ tự cố định, Mệnh đóng ở đâu sẽ quyết định Mệnh lục hại với cung chức năng nào. Tính đủ 12 vị trí, Mệnh chỉ lục hại với sáu cung: Tật Ách, Nô Bộc, Điền Trạch, Phụ Mẫu, Huynh Đệ, Tử Tức. Mệnh không bao giờ lục hại với Tài Bạch, Quan Lộc, Thiên Di, Phu Thê hay Phúc Đức.
4.1. Mệnh ở Tý hoặc Ngọ: lục hại với cung Tật Ách
Mệnh Tý thì Tật Ách ở Mùi, Mệnh Ngọ thì Tật Ách ở Sửu.
- Xu hướng: bản thân và sức khỏe hay “lệch nhịp”. Người hay ép mình làm quá sức rồi mới để ý tới cơ thể.
- Tật Ách có sát tinh: nên khám sức khỏe định kỳ, đừng đợi có dấu hiệu mới đi.
- Tật Ách có cát tinh: sắc thái hại gần như mất, thậm chí sức chịu đựng tốt.
4.2. Mệnh ở Sửu hoặc Mùi: lục hại với cung Nô Bộc
Mệnh Sửu thì Nô Bộc ở Ngọ, Mệnh Mùi thì Nô Bộc ở Tý.
- Xu hướng: quan hệ bạn bè, đồng nghiệp hay có va chạm nhỏ, hiểu lầm vặt.
- Nô Bộc có Hóa Kỵ hoặc sát tinh: thận trọng khi giao việc, góp vốn với người ngoài. Giữ giấy tờ rõ ràng là lối ra đơn giản nhất.
- Nô Bộc có cát tinh, Lộc: bạn bè vẫn giúp được việc, chỉ là đôi khi cách giúp không hợp ý mình.
4.3. Mệnh ở Dần hoặc Thân: lục hại với cung Điền Trạch
Mệnh Dần thì Điền Trạch ở Tỵ, Mệnh Thân thì Điền Trạch ở Hợi.
- Xu hướng: Mệnh ở đất tứ sinh vốn hay động, nhà cửa lại vướng, nên người này hay đổi chỗ ở, hoặc khó yên một nơi lâu.
- Điền Trạch có sát tinh: chuyện nhà đất nên làm chắc, tránh mua bán vội.
- Điền Trạch có Lộc Tồn, Thiên Phủ: vẫn tích được nhà cửa, chỉ là phải trải qua nhiều lần dịch chuyển.
4.4. Mệnh ở Mão hoặc Dậu: lục hại với cung Phụ Mẫu
Mệnh Mão thì Phụ Mẫu ở Thìn, Mệnh Dậu thì Phụ Mẫu ở Tuất.
- Xu hướng: dễ có khác biệt quan điểm với cha mẹ, thầy cô, cấp trên. Thường không phải mâu thuẫn lớn mà là “nói không cùng tần số”.
- Phụ Mẫu ở Thìn, Tuất là đất La Võng, sát tinh ở đây làm sắc thái vướng rõ hơn.
- Mệnh Mão, Dậu cũng là lúc Mệnh nhị hợp với Tật Ách. Đừng gom các nét này thành kết luận nặng nề, đó chỉ là hình học của trục Mão Dậu.
4.5. Mệnh ở Thìn hoặc Tuất: lục hại với cung Huynh Đệ
Mệnh Thìn thì Huynh Đệ ở Mão, Mệnh Tuất thì Huynh Đệ ở Dậu. Đây là trường hợp đặc biệt: cung lục hại cũng chính là một cung giáp Mệnh.
- Xu hướng: anh chị em ở sát cạnh nhưng hay góp ý, can thiệp, đôi khi thành áp lực.
- Vì Huynh Đệ vừa giáp vừa hại, sao ở cung này được xét kỹ hơn bình thường. Có Kình hoặc Đà ở đây thì nên giữ ranh giới tiền bạc với anh em.
- Có cát tinh, Khôi Việt: anh em vẫn là chỗ dựa, chỉ khác cách thể hiện.
4.6. Mệnh ở Tỵ hoặc Hợi: lục hại với cung Tử Tức
Mệnh Tỵ thì Tử Tức ở Dần, Mệnh Hợi thì Tử Tức ở Thân.
- Xu hướng: con cái, học trò, cấp dưới trực tiếp có cá tính riêng, khó uốn theo ý mình.
- Tử Tức có sát tinh: cần nhiều kiên nhẫn trong việc nuôi dạy, nên lắng nghe nhiều hơn ra lệnh.
- Tử Tức có sao sáng: con cái tự lập sớm, tuy không giống mình nhưng thành người.
Mẹo nhớ sáu trường hợp
Sáu cung mà Mệnh lục hại cũng chính là sáu cung mà Mệnh nhị hợp, chỉ đổi cặp. Mệnh ở Tý Ngọ thì hợp Phụ Mẫu, hại Tật Ách. Sửu Mùi thì hợp Huynh Đệ, hại Nô Bộc. Dần Thân thì hợp Tử Tức, hại Điền Trạch. Mão Dậu thì hợp Tật Ách, hại Phụ Mẫu. Thìn Tuất thì hợp Nô Bộc, hại Huynh Đệ. Tỵ Hợi thì hợp Điền Trạch, hại Tử Tức. Mỗi cặp hợp, hại luôn là hai cung đối diện nhau.
4.7. Ba cặp chính tinh luôn lục hại với nhau
Do công thức an 14 chính tinh, dù bàn sao xoay thế nào, ba cặp sau luôn nằm ở hai cung lục hại:
- Tử Vi và Cự Môn: Tử Vi ở Mão thì Cự Môn ở Thìn. Đế tinh trọng thể diện gặp sao thị phi ở thế vướng.
- Thái Dương và Thất Sát: Thái Dương ở Tỵ thì Thất Sát ở Dần.
- Thiên Cơ và Thiên Tướng: Thiên Cơ ở Tý thì Thiên Tướng ở Mùi.
Đây là phép tính để kiểm tra, không phải bản chất sao
Cũng như năm cặp chính tinh luôn nhị hợp, ba cặp luôn lục hại là hệ quả của cách an sao. Biết chúng để tự kiểm tra lá số đã an đúng chưa là rất có ích. Còn suy ra “Tử Vi và Cự Môn vốn ghét nhau” thì đi quá xa. Theo Thầy Đức, tổ hợp sao phải xét trong cùng cung và tam phương tứ chính. Hai sao chỉ nằm ở hai cung lục hại thì về cơ bản không tạo thành tổ hợp.
4.8. Bộ bốn sao Đào Hoa, Hoa Cái, Thiên Mã, Kiếp Sát
Bốn sao này an theo tam hợp chi năm sinh nên giữa chúng có quan hệ cố định, nửa nhị hợp, nửa lục hại:
- Thiên Mã ở Dần hoặc Thân (tuổi Thân Tý Thìn hoặc Dần Ngọ Tuất): Kiếp Sát lục hại Thiên Mã. Ví dụ tuổi Tý có Thiên Mã ở Dần, Kiếp Sát ở Tỵ.
- Thiên Mã ở Tỵ hoặc Hợi (tuổi Tỵ Dậu Sửu hoặc Hợi Mão Mùi): Đào Hoa lục hại Hoa Cái. Ví dụ tuổi Dậu có Đào Hoa ở Ngọ, Hoa Cái ở Sửu.
- Ở trường hợp còn lại, cặp kia chuyển sang nhị hợp. Biết điều này để kiểm tra lá số nhanh, không dùng để luận riêng.
4.9. Khi nào sắc thái “hại” rõ, khi nào gần như mất
- Rõ hơn: cả hai đầu đều có sát tinh hoặc Hóa Kỵ, nhất là khi một đầu là cung Mệnh. Lúc này sự vướng mắc giữa bản thân và mảng đời sống kia dễ lộ ra.
- Gần như mất: một trong hai đầu có cát tinh đắc địa, hoặc chính tinh sáng. Đúng như cái tên lục hội, gặp nhau chưa chắc đã hại.
- Không tính vào cách cục: sao ở cung lục hại không được cộng vào tam phương tứ chính để thành cách nào.
5. Lục hại trong vận hạn
Mỗi cung đại vận hay tiểu vận cũng có cung lục hại của nó. Cách dùng giống khi luận gốc:
- Đọc cung hạn và tam phương tứ chính của nó trước. Đây là phần quyết định vận tốt hay xấu.
- Cung lục hại với cung hạn chỉ cho biết mảng đời sống nào có thể “vướng” nhẹ trong giai đoạn ấy.
- Không lấy riêng một sao xấu ở cung lục hại để đoán tai họa cho cả vận. Sao lưu, Hóa Kỵ năm, sát tinh trong tam phương mới là thứ cần để ý.
6. Ví dụ minh họa
6.1. Mệnh Tử Tham tại Mão, Phụ Mẫu có Cự Môn
- Bàn sao: Tử Vi ở Mão, đồng cung Tham Lang. Theo cách an, Cự Môn ở Thìn. Mệnh tại Mão thì Thìn là cung Phụ Mẫu.
- Lục hại: Mão hại Thìn. Đây cũng chính là cặp Tử Vi, Cự Môn luôn lục hại.
- Đọc: người Mệnh Tử Tham trọng thể diện, có chủ kiến. Cha mẹ, cấp trên mang màu Cự Môn, hay nói thẳng, hay phân tích đúng sai. Hai bên dễ “không cùng tần số”.
- Lối ra: nghe góp ý của bề trên như một nguồn thông tin, không coi là bị chê. Mối quan hệ vẫn tốt nếu Phụ Mẫu có sao Hóa đẹp hoặc cát tinh.
6.2. Mệnh Thái Dương tại Tỵ, Tử Tức có Thất Sát
- Bàn sao: Thái Dương miếu ở Tỵ. Theo cách an, Tử Phủ ở Thân, Thất Sát ở Dần. Mệnh tại Tỵ thì Dần là cung Tử Tức.
- Lục hại: Tỵ hại Dần, đúng cặp Thái Dương, Thất Sát.
- Đọc: người Mệnh Thái Dương hay cho đi, hay lo cho người khác. Con cái mang màu Thất Sát miếu, cá tính mạnh, độc lập, khó bảo.
- Lối ra: cho con không gian tự quyết, hướng sức mạnh ấy vào thể thao, kỷ luật. Thất Sát miếu ở Tử Tức thường là con có chí.
7. Lưu ý và hiểu lầm thường gặp
- Phóng đại lục hại thành đại hung: đây là lỗi phổ biến nhất, thường bắt nguồn từ cách dọa trong xem tuổi.
- Nhầm lục hại với nhị hợp: tên gần giống, nghĩa ngược. Mẹo hình học: dọc hợp, ngang hại, tức đối xứng qua trục dọc là hợp, qua trục ngang là hại.
- Xếp lục hại ngang xung chiếu: xung chiếu nằm trong tam phương tứ chính, lục hại thì không.
- Dùng lục hại để kết luận một mình: luôn đọc sau tam phương tứ chính và giáp cung.
- Lẫn với hợp tuổi: lục hại trong lá số không dùng để xem hai người có hợp nhau hay không.
Hiểu lầm thường gặp: Mệnh lục hại với cung Phụ Mẫu là bất hòa với cha mẹ suốt đời?
Không phải vậy. Lục hại chỉ là lớp ảnh hưởng nhẹ nhất, cho biết hai bên dễ khác nhịp, không phải định sẵn bất hòa. Quan hệ thật sự do sao trong cung Phụ Mẫu, tam phương của nó và sao Hóa quyết định. Rất nhiều người Mệnh ở Mão, Dậu vẫn rất gắn bó với cha mẹ. Biết mình dễ khác nhịp thì chủ động lắng nghe, đó là lối ra đơn giản và hiệu quả nhất.
Mệnh của bạn lục hại với cung nào, có sao gì?
Sáu cặp lục hại học trong một buổi là thuộc. Cái khó là đặt nó đúng chỗ, sau bản cung, đối cung, tam hợp và giáp cung, trên chính lá số của mình. Bạn có thể lập lá số Tử Vi và xem luận giải trọn đời để thấy các lớp quan hệ cung được đọc cùng nhau như thế nào.