
1. Tuyến cung là gì?
Tuyến cung là cặp hai cung đối diện nhau trên lá số Tử Vi, nối thành một trục thẳng qua tâm. Lá số có đúng 6 tuyến cung, và hai cung trên cùng một tuyến luôn được đọc cùng nhau vì chúng chiếu thẳng vào nhau.
Chữ tuyến (線) nghĩa là sợi dây, đường nối. Tuyến cung còn được gọi là trục cung, hoặc gọn là “tuyến”, “trục”. Vì 12 cung chia đúng thành sáu cặp, người ta còn gọi chung là lục tuyến, tức sáu tuyến.
Hình ảnh dễ nhớ là một chiếc bập bênh. Hai đầu bập bênh là hai cung đối diện. Đầu này nặng thì đầu kia nhẹ, đầu này bật lên thì đầu kia hạ xuống. Muốn biết bập bênh đang nghiêng về đâu, bạn phải nhìn cả hai đầu cùng lúc.
Mỗi tuyến gồm một bản cung và đối cung của nó. Đổi bản cung thì bạn đứng ở đầu kia của cùng một tuyến, nhưng tuyến vẫn là tuyến ấy.
2. Vị trí và vai trò của tuyến cung trong lá số
Tuyến cung là nửa “tứ chính” trong khung tam phương tứ chính. Mỗi tam phương tứ chính chứa đúng một tuyến, đó là trục bản cung với đối cung, cộng thêm hai cung tam hợp. Lực trên tuyến là lực xung chiếu, mạnh nhất sau bản cung.
| Tiêu chí | Tuyến cung | Tam hợp |
|---|---|---|
| Hình học | Hai cung đối diện, đường thẳng qua tâm | Ba cung cách đều, tam giác |
| Quan hệ | Xung chiếu, chiếu thẳng | Hội chiếu, cùng phe |
| Hành của hai đầu | Hai bộ tam hợp luôn khắc nhau | Cùng một hành |
| Vai trò | Đối trọng, soi gương cho nhau | Cộng hưởng, nâng đỡ |
| Số lượng | 6 tuyến | 4 bộ |
Tuyến cung có hai lớp cần tách bạch:
- Lớp địa chi: sáu trục cố định Tý – Ngọ, Sửu – Mùi, Dần – Thân, Mão – Dậu, Thìn – Tuất, Tỵ – Hợi. Lớp này giống nhau trên mọi lá số.
- Lớp chức năng: sáu tuyến Mệnh – Thiên Di, Phụ Mẫu – Tật Ách, Phúc Đức – Tài Bạch, Điền Trạch – Tử Tức, Quan Lộc – Phu Thê, Nô Bộc – Huynh Đệ. Lớp này trượt lên lớp địa chi tùy cung Mệnh của từng người.
3. Bảng sáu tuyến cung
3.1. Sáu tuyến chức năng
| Tuyến | Hai đầu | Mặt đời sống | Câu hỏi khi đọc tuyến |
|---|---|---|---|
| 1 | Mệnh – Thiên Di | Bản thân và môi trường bên ngoài | Mình mạnh hay hoàn cảnh mạnh |
| 2 | Phụ Mẫu – Tật Ách | Gốc gác, bề trên và sức khỏe | Nền thể chất và nền gia đình có vững không |
| 3 | Phúc Đức – Tài Bạch | Phúc phần và tiền bạc | Có tiền và có được hưởng không |
| 4 | Điền Trạch – Tử Tức | Nhà cửa và con cái | Nếp nhà và thế hệ sau đi cùng nhau ra sao |
| 5 | Quan Lộc – Phu Thê | Sự nghiệp và hôn nhân | Việc ngoài và việc nhà kéo nhau thế nào |
| 6 | Nô Bộc – Huynh Đệ | Bạn bè, xã hội và anh em | Người ngoài và người thân, ai là chỗ dựa |
3.2. Mệnh ở đâu thì trục địa chi nào mang tuyến nào
Vì 12 cung chức năng xếp theo thứ tự cố định, chỉ cần biết Mệnh nằm trên trục địa chi nào là biết cả sáu tuyến nằm ở đâu. Mệnh ở hai đầu của cùng một trục thì cách ghép giống nhau:
| Mệnh trên trục | Tý – Ngọ | Sửu – Mùi | Dần – Thân | Mão – Dậu | Thìn – Tuất | Tỵ – Hợi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tý – Ngọ | Mệnh – Di | Phụ – Tật | Phúc – Tài | Điền – Tử | Quan – Phu | Nô – Huynh |
| Sửu – Mùi | Huynh – Nô | Mệnh – Di | Phụ – Tật | Phúc – Tài | Điền – Tử | Quan – Phu |
| Dần – Thân | Phu – Quan | Huynh – Nô | Mệnh – Di | Phụ – Tật | Phúc – Tài | Điền – Tử |
| Mão – Dậu | Tử – Điền | Phu – Quan | Huynh – Nô | Mệnh – Di | Phụ – Tật | Phúc – Tài |
| Thìn – Tuất | Tài – Phúc | Tử – Điền | Phu – Quan | Huynh – Nô | Mệnh – Di | Phụ – Tật |
| Tỵ – Hợi | Tật – Phụ | Tài – Phúc | Tử – Điền | Phu – Quan | Huynh – Nô | Mệnh – Di |
Ví dụ Mệnh ở Thìn thì trục Thìn – Tuất là Mệnh – Thiên Di, trục Tý – Ngọ là Tài Bạch – Phúc Đức, trục Dần – Thân là Phu Thê – Quan Lộc.
4. Ứng dụng: sáu trục, ba mươi sáu thế đối
Mười bốn chính tinh an theo công thức cố định, nên trên mỗi trục địa chi chỉ có đúng sáu thế đối mặt giữa hai đầu, mỗi thế ứng với hai vị trí của Tử Vi. Cả lá số có 36 thế đối. Thuộc các thế này, bạn nhìn một trục là đoán ngay được tính chất của cả tuyến, dù tuyến đó là Mệnh – Di hay Quan – Phu. Phần dưới đi qua đủ sáu trục, nội dung bám theo trang của từng sao.
4.1. Trục Tý – Ngọ
- Tử Vi đối Tham Lang: đế tinh đối diện sao ham muốn. Tử Vi ở Ngọ là miếu, Tham Lang ở Tý thì hãm.
- Thiên Cơ đối Cự Môn: hai sao trí tuệ và lời nói soi nhau, hợp nghề phân tích, ăn nói.
- Thái Dương đối Thiên Lương: Thái Dương ở Ngọ thì sáng chiếu sang Thiên Lương ở Tý, ở Tý thì mặt trời đã lặn.
- Thất Sát đối Vũ Phủ: tướng đối diện kho tiền, thế ngưỡng đẩu của Thất Sát.
- Phá Quân đối Liêm Tướng: Phá Quân miếu ở Tý, Ngọ, đối diện cặp ấn tín, đổi mới có khuôn khổ.
- Đồng Âm đối cung trống: một đầu có Thiên Đồng, Thái Âm, đầu kia mượn lại chính cặp sao ấy.
4.2. Trục Sửu – Mùi
- Tử Phá đối Thiên Tướng: vua và tướng tiên phong ở một đầu, ấn tín ở đầu kia.
- Liêm Sát đối Thiên Phủ: tổ hợp hai mặt đối diện sao giữ kho. Thiên Phủ ở Mùi được Nhật Nguyệt kẹp.
- Thiên Cơ đối Thiên Lương: hai sao mưu trí và che chở soi nhau, đầu óc tham mưu.
- Nhật Nguyệt, Vũ Tham, Đồng Cự đối cung trống: ba cặp này đều ngồi chung một cung, đầu kia trống chính tinh và phải mượn sang.
4.3. Trục Dần – Thân
- Tử Phủ đối Thất Sát: thế Thất Sát triều đẩu khi Thất Sát ở Mệnh. Hai đế tinh ở một đầu, đại tướng ở đầu kia.
- Vũ Tướng đối Phá Quân: Vũ Tướng đẹp nhất của Vũ Khúc, đối diện Phá Quân hãm. Một đầu giữ, một đầu phá.
- Liêm Trinh đối Tham Lang: hai sao đào hoa nhìn nhau qua đất tứ sinh. Liêm Trinh độc tọa ở đây là thế đẹp.
- Cơ Âm, Đồng Lương, Cự Nhật đối cung trống: ba cặp thuộc nhóm Cơ Nguyệt Đồng Lương và Cự Nhật, đầu kia mượn sang.
4.4. Trục Mão – Dậu
- Vũ Sát đối Thiên Phủ: Thiên Phủ ở đây yếu nhất. Một đầu cương quyết, một đầu giữ của.
- Liêm Phá đối Thiên Tướng: Thiên Tướng hãm bị Liêm Phá xung chiếu, đầu ấn tín chịu áp lực.
- Thiên Đồng đối Thái Âm: phúc tinh và nguyệt tinh soi nhau. Thái Âm sáng ở Dậu, tối ở Mão.
- Tử Tham, Cự Cơ, Dương Lương đối cung trống: ba cặp mạnh ngồi một đầu. Dương Lương ở Mão là Nhật xuất Lôi môn, Cự Cơ là cách Cự Cơ Mão Dậu.
4.5. Trục Thìn – Tuất
- Vũ Khúc đối Tham Lang: nền của Vũ Khúc thủ viên, cả hai sao đều miếu.
- Thái Dương đối Thái Âm: Thái Dương ở Thìn, Thái Âm ở Tuất thì cùng sáng soi nhau. Đổi chỗ thì cả hai cùng tối.
- Tử Tướng đối Phá Quân: thế vua có tướng, nhưng luôn bị Phá Quân xung chiếu.
- Liêm Phủ đối Thất Sát: Thiên Phủ kiềm Liêm Trinh, đối diện Thất Sát hãm.
- Thiên Đồng đối Cự Môn: trục kém đẹp nhất của Thiên Đồng, hai sao động trong đất La Võng.
- Cơ Lương đối cung trống: cách Cơ Lương gia hội ở một đầu, đầu kia mượn sang.
4.6. Trục Tỵ – Hợi
- Tử Sát đối Thiên Phủ: vua mang kiếm báu đối diện kho tiền.
- Vũ Phá đối Thiên Tướng: tay làm tay phá ở một đầu, ấn tín ở đầu kia.
- Thái Dương đối Cự Môn: Thái Dương ở Tỵ, Cự Môn ở Hợi là thế đẹp, mặt trời đủ sáng giải cái ám của Cự Môn.
- Thiên Cơ đối Thái Âm: Thái Âm ở Hợi là Nguyệt lãng Thiên môn.
- Thiên Đồng đối Thiên Lương: Thiên Đồng đắc, Thiên Lương hãm ở trục này.
- Liêm Tham đối cung trống: hai sao đào hoa cùng hãm ở một đầu, đầu kia mượn sang.
Mẹo: cung trống luôn đối diện một cặp sao
Nhìn sáu trục trên sẽ thấy: mỗi khi một đầu trục không có chính tinh, đầu kia luôn là một cặp chính tinh đồng cung. Thầy Trình Minh Đức cũng nhắc điều này khi giảng về cung vô chính diệu: đối cung của nó thường có một cặp sao đi về. Vì thế cung trống không bao giờ “trống trơn”, nó luôn có một cặp sao để mượn.
Vì sao đối cung nặng hơn tam hợp
Theo Thầy Đức, khi bản cung không có sao thì phải luận theo tính chất của đối cung, vì đối cung ảnh hưởng nhiều nhất sau bản cung. Đây chính là lý do tuyến cung được đọc như một khối. Hai cung tam hợp vẫn quan trọng, nhưng chúng bồi thêm từ hai bên, còn đầu kia của tuyến thì đứng thẳng trước mặt.
4.7. Bốn thế của một tuyến
Đọc một tuyến chức năng, bạn sẽ gặp một trong bốn thế. Mỗi thế có cách hiểu riêng:
- Hai đầu cùng mạnh: mảng đời sống ấy vững cả trong lẫn ngoài. Ví dụ Mệnh và Thiên Di cùng có chính tinh sáng, cát tinh, thì mình giỏi mà hoàn cảnh cũng thuận.
- Đầu bản cung mạnh, đầu kia yếu: mình có thực lực nhưng hoàn cảnh hay làm khó. Lối ra là chọn môi trường phù hợp, đừng cố ở nơi bất thuận.
- Đầu bản cung yếu, đầu kia mạnh: nhờ hoàn cảnh mà nên việc. Mệnh mờ mà Thiên Di sáng là người ra ngoài gặp quý nhân, dễ hậu phát.
- Hai đầu cùng yếu: mảng ấy cần đầu tư nhiều công sức, và nên đọc thêm hai cung tam hợp để tìm chỗ dựa.
4.8. Tuyến và cung vô chính diệu
Khi một đầu tuyến không có chính tinh, cả tuyến gần như dồn về đầu còn lại. Đây là lúc khái niệm tuyến được dùng nhiều nhất.
- Mượn sao trên tuyến: cung trống luận theo tính chất của cặp chính tinh ở đầu kia, xem bài cung vô chính diệu.
- Số tuyến có một đầu trống tùy bàn sao: Tử Vi ở Dần hoặc Thân thì không cung nào trống. Tử Vi ở Tỵ hoặc Hợi thì có bốn cung trống trên bốn tuyến khác nhau. Các bàn còn lại có hai cung trống.
- Tuần Triệt ở đầu kia: nếu đầu có chính tinh bị Tuần hoặc Triệt án ngữ, cung trống mượn về cũng chịu ảnh hưởng ấy.
Phái Tứ Hóa đặt tên riêng cho từng tuyến
Trường phái Tứ Hóa hệ thống hóa sáu tuyến và đặt tên theo chức năng, như tuyến Mệnh – Di là tuyến vận động, Quan – Phu là tuyến công danh, Phúc – Tài là tuyến tài lực, Phụ – Tật là tuyến quang minh, Tử – Điền là tuyến biến động, và coi Huynh – Nô là tuyến mấu chốt của cả lá số. Site theo Tam Hợp, chỉ dùng tuyến như phần đối cung trong tam phương tứ chính và không triển khai phép phi hóa giữa các tuyến. Bạn có thể đọc thêm ở bài phái Tứ Hóa Phi Tinh.
5. Tuyến cung trong vận hạn
Đại vận đi qua 12 cung, nghĩa là lần lượt đứng ở từng đầu của sáu tuyến. Mỗi vận vẫn đọc theo cặp:
- Cung đại vận và đối cung của nó là tuyến của mười năm ấy. Vận vào cung nào thì đầu kia cho biết giai đoạn ấy phải đối diện với điều gì.
- Vận đi vào đầu kia của tuyến Mệnh: vận đến Thiên Di thường là giai đoạn ra ngoài, đổi môi trường. Khi đó Mệnh gốc trở thành đối cung của vận.
- Sao lưu đứng trên tuyến: Lưu Thái Tuế, Lưu Kình, Lưu Hóa Kỵ đứng ở một đầu thì chiếu thẳng sang đầu kia. Năm Lưu Kỵ rơi vào Quan Lộc thì Phu Thê cũng chịu lực, nên giữ hòa khí trong nhà khi công việc căng.
6. Ví dụ minh họa: Mệnh Vũ Khúc tại Thìn
Người có Mệnh tại Thìn, Vũ Khúc độc tọa. Theo cách an, Tử Phủ ở Thân, Tham Lang ở Tuất, Liêm Tướng ở Tý, Phá Quân ở Ngọ, Thất Sát ở Dần. Đọc ba tuyến chính:
- Tuyến Mệnh – Di (Thìn – Tuất): Vũ Khúc đối Tham Lang, cả hai miếu. Nền của Vũ Khúc thủ viên. Hai đầu cùng mạnh, nhưng nằm ở La Võng nên cần cát tinh.
- Tuyến Tài – Phúc (Tý – Ngọ): Tài Bạch có Liêm Tướng, Phúc Đức có Phá Quân miếu. Tiền đến từ công việc có khuôn khổ, phúc phần thiên về tự lực, đổi mới.
- Tuyến Quan – Phu (Thân – Dần): Quan Lộc có Tử Phủ, Phu Thê có Thất Sát. Sự nghiệp vững và có vị thế, người phối ngẫu cá tính mạnh, quyết đoán. Hai đầu cùng mạnh nên cần nhường nhau.
- Kết luận: đọc theo tuyến cho thấy người này mạnh ở cả ba mặt Mệnh, Tài, Quan. Điểm cần giữ là cân bằng giữa công việc và gia đình trên tuyến Quan – Phu.
7. Lưu ý và hiểu lầm thường gặp
- Đọc một cung mà quên đầu kia: lỗi phổ biến nhất. Đối cung chiếu thẳng và mạnh hơn hai cung tam hợp.
- Nhầm tuyến với tam hợp: tuyến là đường thẳng hai cung, tam hợp là tam giác ba cung.
- Coi tuyến là tất cả: muốn luận trọn phải ghép thêm hai cung tam hợp và hai cung giáp.
- Nhầm trục địa chi với tuyến chức năng: trục Tý – Ngọ cố định, nhưng nó là tuyến Mệnh – Di với người này, tuyến Tài – Phúc với người khác.
- Đem phép phi hóa của phái khác vào lá số Tam Hợp: hai hệ có quy tắc riêng, trộn lẫn dễ luận rối.
Hiểu lầm thường gặp: tuyến Quan – Phu có sát tinh là sự nghiệp và hôn nhân cùng đổ vỡ?
Không phải vậy. Hai đầu tuyến chiếu nhau nên dễ kéo theo nhau, nhưng kéo theo không có nghĩa là cùng hỏng. Sát tinh ở Quan Lộc thường là công việc áp lực, cạnh tranh, và nếu bạn biết tách bạch giờ làm với giờ cho gia đình thì Phu Thê vẫn yên. Nhiều cặp vợ chồng lại gắn bó hơn chính vì cùng nhau đi qua giai đoạn công việc khó khăn.
Sáu tuyến trên lá số của bạn đang nghiêng về đầu nào?
Biết trục nào là tuyến nào mới là bước đầu. Đọc hai đầu tuyến cùng với tam hợp, sao Hóa và vận mới ra được bức tranh trọn vẹn. Bạn có thể lập lá số và xem luận giải Tử Vi trọn đời để thấy sáu tuyến của mình được đọc cùng nhau như thế nào.