Tử Vi Sơn Khiêm

Tử Vi Chân Thuyên

Tử Vi Chân Thuyên là cuốn sách Tử Vi bằng Việt ngữ do Kiều Nguyên Tùng biên soạn, phát hành qua website vietlyso.com năm 2006. Điểm khiến sách khác hẳn phần đông sách Tử Vi Việt: nó không phải cẩm nang tra cứu sao – cung, mà là một cuốn thiên về lý luận và triết học — cố trả lời câu hỏi “vì sao” đằng sau môn Tử Vi, với hai chủ trương gây chú ý: Tử Vi mang tinh thần duy lý (không có “số mệnh định sẵn”) và Tử Vi là một sản phẩm văn hoá của người Việt. Đây là cuốn hợp với người đã có chút nền và muốn hiểu bản chất, hơn là người chỉ cần bảng tra để lập số nhanh.

1. Tử Vi Chân Thuyên là sách gì?

Tử Vi Chân Thuyên là cuốn sách Tử Vi tiếng Việt do Kiều Nguyên Tùng biên soạn, phát hành qua website vietlyso.com năm 2006, thiên về lý luận và hợp với người đã có chút nền muốn hiểu bản chất môn học. Sách không phải cẩm nang tra sao, tra cung. Nó cố trả lời câu hỏi “vì sao” đằng sau Tử Vi, với hai chủ trương gây chú ý: Tử Vi mang tinh thần duy lý, không có “số mệnh định sẵn”, và Tử Vi là một sản phẩm văn hóa của người Việt.

Nói gọn, nếu bạn cần bảng tra để lập số nhanh, đây không phải cuốn đầu tiên nên mở. Nếu bạn đã biết đọc một lá số Tử Vi và muốn có một khung tư duy để luận, sách rất đáng đọc.

Hạng mục Thông tin
Tác giả Kiều Nguyên Tùng (bút danh, gắn với nhóm biên soạn website vietlyso.com)
Năm phát hành 2006, đề là Quyển 1
Nơi phát hành Qua website vietlyso.com. Một số nguồn ghi “NXB Việt Lý Số”, bản chất là sách cộng đồng dạng ebook. Nhà xuất bản chính thức chưa xác minh được
Độ dày Khoảng 322 trang (nội dung tới trang 317 cộng phần Tài liệu tham khảo)
Trình độ Trung cấp đến nâng cao, không tối ưu cho người mới tuyệt đối
Trường phái Tử Vi tiếng Việt, nền Tam Hợp (Nam phái): dùng Tuần Triệt, tam hợp Mệnh Tài Quan…
Chủ đề trọng tâm Bản chất và tính duy lý của Tử Vi, nguồn gốc văn hóa và thiên văn, phương pháp luận, luận lá số và tính vận

2. Tác giả Kiều Nguyên Tùng và hoàn cảnh ra đời

Kiều Nguyên Tùng là bút danh gắn với cộng đồng nghiên cứu lý số quanh website vietlyso.com đầu thập niên 2000, lúc Tử Vi bắt đầu lan rộng trên internet Việt Nam. Trong Lời nói đầu, tác giả cảm ơn “anh Tạ Quốc Dũng, anh Phạm Minh Điền và chị Đỗ Hương Giang cùng những người bạn” đã giúp hoàn thành sách. Có thể thấy đây là một công trình mang tính nhóm, cộng đồng hơn là tác phẩm của một cá nhân đơn lẻ.

Tên sách được tác giả tự giải nghĩa ngay trong Lời nói đầu: “cuốn sách Tử vi chân thuyên (chân: chân thực, thuyên: giản lược)”. Tinh thần cuốn sách là trình bày cái cốt lõi, chân thực của Tử Vi một cách giản lược, chọn lọc và phát triển tinh hoa của người đi trước, kèm phân tích lá số thực tế. Sách được đề là Quyển 1, tức tác giả có ý viết tiếp.

Lưu ý về thông tin xuất bản

Thế danh và tiểu sử của tác giả hiện chưa rõ. Số trang và tên “NXB” giữa các nơi rao bán cũng không đồng nhất. Những gì chắc chắn là bút danh, năm 2006 và mối liên hệ với vietlyso.com, vì đều in ngay trong sách. Khi cân nhắc độ uy tín học thuật, bạn nên biết điểm này.

3. Nội dung chính của Tử Vi Chân Thuyên

Sách chia làm ba phần, đi theo trục bản chất, phương pháp, rồi nguồn gốc.

3.1. Phần Một: những khái niệm cơ bản

Đây là phần dựng nền tư tưởng, gồm hai chương. Chương 1, “Quan niệm về số mệnh và Tử Vi”, đặt vấn đề triết học. Tác giả bác bỏ thuyết định mệnh cứng nhắc, khẳng định “không có số mệnh định sẵn” và “số phận do tính cách tạo ra”, đồng thời lập luận cho tính thống kê của Tử Vi.

Chương 2, “Tử Vi và tư duy của người Việt”, là phần đặc trưng nhất của cả cuốn. Dựa trên nghiên cứu văn hóa của PGS-TS Trần Ngọc Thêm (Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam), tác giả cho rằng Tử Vi phản ánh lối tư duy âm dương lưỡng phân lưỡng hợp, trọng tình, trọng kinh nghiệm của văn hóa gốc nông nghiệp Bách Việt. Từ đó ông đề xuất Tử Vi là sản phẩm văn hóa của người Việt chứ không đơn thuần của Trung Hoa.

3.2. Phần Hai: phương pháp luận Tử Vi

Đây là phần dày và thực dụng nhất. Mở đầu là chương “Tư tưởng chủ đạo khi nghiên cứu Tử Vi”, nêu hai đặc tính tác giả coi là cốt lõi: tính Biến Thông và Nhân Sinh Quan. Kế đó là các chương về hệ đếm can chi và thông số đầu vào của lá số, rồi thành lập lá số: định Cục, an 14 chính tinh và các phụ tinh.

Phần luận lá số gồm nhận định tổng hợp, luận Mệnh Tài Quan, cung Tật Ách, cung Phu Thê, Phúc Đức, cung Điền Trạch. Cuối cùng là phương pháp tính vận: đại vận, lưu niên, tiểu vận, nguyệt vận, nhật hạn, thời vận, kèm một ví dụ luận đoán lá số hoàn chỉnh.

3.3. Phần Ba: thiên văn học phương Đông cổ và Tử Vi

Phần này truy nguồn gốc Tử Vi về nền thiên văn, lịch pháp phương Đông, với luận điểm: gốc rễ của các môn lý học Đông phương, trong đó có Tử Vi, chính là Thiên Văn. Cuối sách là mục Tài liệu tham khảo, liệt kê cả Tử Vi Hàm Số và Tử Vi Tổng Hợp (Nguyễn Phát Lộc), Tử Vi Khảo Luận (Hoàng Thường, Hàm Chương), bản dịch Tử Vi Đẩu Số của Vũ Tài Lục, Tử Vi áo bí (Việt Viêm Tử) và một cuốn “Tử vi tân biên”.

Về kỹ thuật, sách vẫn đứng trên nền phái Tam Hợp quen thuộc: dùng Tuần Triệt, thế tam hợp Mệnh Tài Quan Di, các bộ Tử Phủ Vũ Tướng, Sát Phá Tham, Cơ Nguyệt Đồng Lương. Tác giả nhấn mạnh tính đa nghĩa của sao, tùy vị trí và tùy vận.

4. Điểm mạnh và hạn chế

4.1. Điểm mạnh

  • Mạnh về “vì sao”. Sách chịu khó lý giải cơ chế và đặt Tử Vi trong khung triết học, văn hóa, thay vì chỉ liệt kê ý nghĩa sao.
  • Tinh thần duy lý và biến thông. Không mê tín, và đặc biệt có ý thức hiện đại hóa ý nghĩa sao theo thời đại (xem trích đoạn) rất hữu ích cho người luận số hôm nay.
  • Luận điểm nguyên bản về nguồn gốc Việt. Dù gây tranh cãi, nó buộc người đọc nghĩ lại về gốc gác môn học.
  • Có ví dụ luận lá số thực tế và cách kết hợp cung với vận khá hệ thống.
  • Ngôn ngữ hiện đại, ít lệ thuộc chữ Hán, dễ đọc với người trẻ.

4.2. Hạn chế

  • Luận điểm “Tử Vi gốc Việt” mang tính giả thuyết văn hóa. Nó dựa trên suy luận về lối tư duy hơn là chứng cứ sử liệu trực tiếp về văn bản Tử Vi, nên cần tiếp nhận có phản biện.
  • Không phải sách tra cứu đầy đủ. Ai cần một bộ từ điển sao, cách cục chi tiết để tra nhanh sẽ thấy thiếu.
  • Nguồn khó truy uy tín. Bút danh nhóm, thân thế tác giả không rõ.
  • Có đề xuất mang tính nghiên cứu cá nhân. Ví dụ cách an Thiên Quan, Thiên Phúc được trình bày như kiểm nghiệm riêng: “Bản thân tôi kiểm nghiệm đúng về bộ sao này. Hi vọng mọi người sẽ thử cách này”. Đây chưa phải chuẩn phổ biến.
  • Bản lưu hành dễ lỗi. Các bản PDF trôi nổi hay rơi dấu, sai chữ, nhất là tên sao.

Hiểu lầm thường gặp: “không có số mệnh định sẵn” nghĩa là lá số vô dụng?

Không phải. Tác giả không bác bỏ Tử Vi mà bác bỏ lối hiểu định mệnh cứng nhắc. Lá số cho thấy tính cách và khuynh hướng, còn kết quả đời người là do hành động sinh ra từ tính cách đó. Đọc theo tinh thần này, lá số là tấm bản đồ để hiểu mình, không phải bản án.

5. Trích đoạn tiêu biểu

Tinh thần duy lý, phản đối định mệnh cứng nhắc hiện ngay ở chương mở đầu:

“Sự thật hiển nhiên, nếu không suy nghĩ, không ham muốn, không lao động thì không có thành công… Chúng ta có thể khẳng định rằng không có số mệnh định sẵn.”

Cách tác giả lý giải số phận bằng chuỗi nhân quả rất đời:

“Cũng là một sự việc nhưng với những tính cách khác nhau đã quy định những hành động khác nhau để cuối cùng tạo ra những số phận khác nhau… số phận do tính cách tạo ra.”

Đặc sắc nhất về phương pháp là quan niệm Biến Thông, tức Tử Vi phải cập nhật theo thời đại. Tác giả lấy sao Thiên Mã làm ví dụ:

“Những thế kỷ trước sao Thiên Mã trong lá số tượng trưng cho Ngựa, Voi nhưng thời đại bây giờ Thiên mã còn là xe gắn máy, ôtô… cũng là Thiên mã nhưng ở Thuỵ Điển đa phần phải luận là ôtô chứ không phải xe gắn máy như ở Việt nam.”

Và tuyên ngôn trung tâm của cả cuốn:

“Người Việt là chủ nhân sáng tạo ra Tử vi nên mới có khả năng sử dụng thành thạo và phát triển tinh tế… Tuy nhiên cũng không thể phủ nhận được sự góp mặt của những học giả người Hán trong việc gìn giữ và phát triển môn Tử vi.”

6. Đối chiếu với sách khác

6.1. Nguồn gốc Tử Vi: Trần Đoàn hay văn hóa Việt?

Đặt Tử Vi Chân Thuyên cạnh Tử Vi Đẩu Số Tân Biên của Vân Đằng Thái Thứ Lang, cuốn nhập môn kinh điển bằng tiếng Việt, bạn sẽ thấy một dị biệt luận điểm rất rõ.

  • Tân Biên quy nguồn gốc về Trung Hoa, coi như điều đã định: “Môn cổ học này do một nhà Lý học uyên thâm đời Tống là Trần Đoàn tức là Hi Di Tử lập ra.” Sách còn gọi ông là “đức Hi Di Tổ Sư”.
  • Chân Thuyên phản biện chính điểm đó. Tác giả kết luận: “việc có thực Trần Đoàn sáng tác Tử Vi hay không, chưa có chứng cứ xác thực khẳng định, nên chúng ta cứ tạm hiểu như là một truyền thuyết.” Từ đó ông đề xuất Tử Vi là “sản phẩm văn hoá phi vật thể của người Việt Nam”, rộng hơn là của “cư dân Bách Việt phía Nam sông Dương Tử”.

Điều thú vị là mục Tài liệu tham khảo của Chân Thuyên có ghi một cuốn “Tử vi tân biên” (không ghi tên tác giả). Tức là nó kế thừa dòng cẩm nang tiếng Việt đi trước, nhưng lật lại luận điểm nền tảng về gốc gác. Với người đọc, đây là cặp đối chiếu lý tưởng: một cuốn cho bạn kỹ thuật đã ổn định, một cuốn buộc bạn suy nghĩ lại về gốc rễ. Cần nói rõ, luận điểm “gốc Việt” hiện vẫn là giả thuyết văn hóa, chưa phải kết luận sử học được đồng thuận rộng rãi.

Tử Vi Sơn Khiêm nhìn nguồn gốc Tử Vi thế nào?

Thư viện trình bày Tử Vi theo cách phổ biến trong cổ thư: môn học gắn với tên Trần Đoàn (Hi Di) thời Tống, được bổ sung qua nhiều đời, đúng như trang Tử Vi Đẩu Số là gì. Thuyết “Tử Vi gốc Việt” của Kiều Nguyên Tùng là một giả thuyết đáng tham khảo, không phải quan điểm chính thức của thư viện.

6.2. Cách trình bày: mạnh về “vì sao”, nhẹ về bảng tra

Về sư phạm, hai cuốn gần như bổ khuyết cho nhau. Tân Biên mạnh ở thao tác tra và lập số nhanh, nhiều bảng lập Cục, an sao, nhưng ít giải thích cơ chế. Chân Thuyên thì ngược lại. Sách dành nhiều trang cho lý do đằng sau: vì sao cung Phu Thê tam hợp với Phúc Đức và Thiên Di, vì sao sao có tính đa nghĩa, vì sao phải biến thông theo thời đại. Nhưng nó không có bộ bảng tra sao và cách cục đầy đủ để dùng như từ điển. Người học lý tưởng nên đọc song song: dùng cẩm nang để lập số, dùng Chân Thuyên để hiểu và luận.

7. Các bản in và lưu ý khi đọc

Tử Vi Chân Thuyên là sách thời internet chứ không phải cổ thư, nhưng vẫn có vài lưu ý về văn bản:

  • Bản phát hành gốc: dạng ebook, sách cộng đồng gắn với vietlyso.com (2006), về sau xuất hiện trên Google Books, Lulu và nhiều thư viện tài liệu.
  • Bản đang lưu hành: chủ yếu là PDF, bản chuyển chữ trôi nổi. Các bản này dễ rơi dấu, sai chính tả tên sao, ví dụ viết dính “Tửvi”.
  • Số liệu xuất bản không đồng nhất: số trang (khoảng 322) và tên “NXB Việt Lý Số” giữa các nguồn còn khác nhau, nên chưa thể dẫn như con số tuyệt đối.

Mẹo đọc phần “biến thông” cho đúng

Tác giả cho phép đổi biểu tượng của sao theo thời đại, như Thiên Mã từ ngựa thành xe máy, ô tô. Nhưng chính sách cũng dặn phải “luôn luôn tuân theo những quy luật an sao Tử vi và quy luật của âm dương ngũ hành”. Bạn chỉ “dịch” nghĩa tượng cho hợp đời sống, còn vị trí sao, miếu hãm và cách cục thì giữ nguyên.

8. So sánh với sách cùng dòng

  • So với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (Vân Đằng Thái Thứ Lang): Tân Biên là cẩm nang thực hành, tra cứu ra đời sớm (1956), quy nguồn gốc về Trần Đoàn. Chân Thuyên là sách lý luận hiện đại (2006), phản biện luận điểm nguồn gốc và mạnh về “vì sao”. Hai cuốn bổ khuyết cho nhau.
  • So với Tử Vi Hàm Số (Nguyễn Phát Lộc): cùng thiên về phân tích, hệ thống hóa hơn tra cứu thuần, và Chân Thuyên có tham khảo sách của Nguyễn Phát Lộc. Tử Vi Hàm Số nặng phân tích cấu trúc lá số, Chân Thuyên nặng khung triết học, văn hóa.
  • So với Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học (Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc): cùng tinh thần duy lý, muốn gỡ Tử Vi khỏi mê tín. Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học dựa nhiều vào thiên văn và khoa học Tây phương, còn Chân Thuyên đẩy thêm một bước sang luận đề văn hóa và nguồn gốc dân tộc.
  • So với Tử Vi Áo Bí Biện Chứng Học (Việt Viêm Tử): cả hai đều truy “vì sao”. Tử Vi Áo Bí Biện Chứng Học dựng lý trên Hà Đồ, Lạc Thư và ngũ hành, còn Chân Thuyên dựng lý trên văn hóa và tư duy người Việt.

Các cuốn trên đều thuộc dòng Tử Vi tiếng Việt, cùng nền Tam Hợp với cách luận trên Tử Vi Sơn Khiêm, nên rất tiện đối chiếu.

9. Ai nên đọc Tử Vi Chân Thuyên và đọc thế nào?

  • Người mới tuyệt đối: đọc được Phần Một để có cái nhìn “vì sao”, nhưng phần lập số, an sao sẽ hơi nặng. Bạn nên học cách an sao Tử Vi từ một cẩm nang thực hành trước.
  • Người đã có nền: hưởng lợi nhiều nhất. Sách bổ sung đúng thứ các cẩm nang tra cứu thường thiếu: khung lý luận, tinh thần biến thông, cách kết hợp cung với vận.
  • Người nghiên cứu sâu: đáng đọc như một tiếng nói “Tử Vi Việt” và một cách tiếp cận duy lý, đồng thời là chất liệu để đối chiếu luận điểm nguồn gốc với cổ thư và sử liệu.

Cách dùng phần tính vận

Phần tính vận của sách đi từ đại tiểu nhị hạn xuống tới nguyệt vận, nhật hạn. Bạn nên nắm chắc tầng lớn trước. Có thể xem đại vận 10 năm của mình, rồi đọc ví dụ luận đoán hoàn chỉnh trong sách để thấy tác giả ghép cung với vận ra sao.

Tính cách nào đang “viết” số phận của bạn?

Nếu “số phận do tính cách tạo ra”, bước đầu tiên là hiểu tính cách mà lá số phác ra. Bạn có thể xem luận giải Tử Vi trọn đời để đọc Mệnh, Thân và các cung của chính mình, rồi đối chiếu với tinh thần duy lý của Chân Thuyên.

Đánh giá bài viết này

Câu hỏi thường gặp

Tử Vi Chân Thuyên là sách của ai, xuất bản năm nào?

Sách do Kiều Nguyên Tùng (bút danh gắn với nhóm biên soạn website vietlyso.com) biên soạn, phát hành năm 2006. Đây là sách cộng đồng / ebook. NXB chính thức và thân thế tác giả hiện chưa rõ, cần đối soát thêm.

Tên Chân Thuyên nghĩa là gì?

Chính tác giả giải thích trong Lời nói đầu: chân là chân thực, thuyên là giản lược — tức trình bày cái cốt lõi, chân thực của Tử Vi một cách giản lược.

Người mới học Tử Vi có nên đọc cuốn này không?

Chỉ nên đọc một phần. Phần khái niệm và tư tưởng rất đáng đọc để hiểu vì sao, nhưng phần lập số – an sao khá nặng với người mới tuyệt đối. Tốt nhất là học lập lá số từ một cẩm nang thực hành trước, rồi quay lại cuốn này khi đã có nền.

Điểm khác biệt lớn nhất của cuốn này so với các sách Tử Vi khác là gì?

Hai điểm: sách nghiêng về lý luận – triết học (vì sao) thay vì tra cứu. Và đưa ra luận đề nổi bật Tử Vi có nguồn gốc văn hoá Việt, đồng thời nhấn mạnh tính biến thông — ý nghĩa sao cập nhật theo thời đại, ví dụ Thiên Mã ngày nay là xe máy, ô tô.

Luận điểm Tử Vi có nguồn gốc Việt trong sách có đáng tin không?

Nên xem đây là một giả thuyết văn hoá đáng suy ngẫm, không phải kết luận sử học đã được đồng thuận. Tác giả lập luận dựa trên lối tư duy văn hoá hơn là chứng cứ văn bản trực tiếp. Quan điểm phổ biến như trong Tử Vi Đẩu Số Tân Biên vẫn quy nguồn gốc về Trần Đoàn (Hi Di) đời Tống. Người đọc nên tiếp nhận có phản biện.

Sách theo trường phái nào?

Theo Tử Vi Việt ngữ, nền Tam Hợp / Nam phái — dùng Tuần – Triệt, thế tam hợp Mệnh – Tài – Quan, các bộ chính tinh quen thuộc. Cùng dòng với đa số sách Tử Vi Việt.

Sách khác trong thư viện