Tử Vi Sơn Khiêm

Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học

Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học là một cuốn khảo cứu — không phải sách dạy lấy số — cố gắng lý giải Tử Vi bằng thiên văn học, kinh dịch và tinh thần duy lý của khoa học Tây phương. Sách in tại Sài Gòn năm 1973, do Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc biên soạn (bút hiệu Vu Thiên), nhà văn Nguyễn Mạnh Côn đề tựa. Đây là cuốn dành cho người đã có nền Tử Vi và thích hỏi “tại sao”, muốn hiểu cơ chế đằng sau lá số thay vì chỉ tra ý nghĩa sao.

1. Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học là sách gì?

Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học là cuốn khảo cứu của Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc, in tại Sài Gòn năm 1973, cố giải thích Tử Vi bằng thiên văn học, Kinh Dịch và tinh thần duy lý của khoa học phương Tây, dành cho người đã có nền và thích hỏi “tại sao”. Đây không phải sách dạy lấy số. Tác giả muốn hiểu cơ chế đằng sau lá số chứ không dừng ở việc tra ý nghĩa sao. Nhà văn Nguyễn Mạnh Côn viết lời tựa.

Nếu bạn đã đọc được một lá số Tử Vi và bắt đầu thắc mắc vì sao thiên bàn có 12 cung, vì sao Cục lại tính như vậy, thì đây là cuốn đáng mở.

Hạng mục Thông tin
Tác giả Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc (Vu Thiên là bút hiệu)
Người đề tựa Nhà văn Nguyễn Mạnh Côn (Sài Gòn, Phú Nhuận, 14/3/1973)
Năm, nơi in Sài Gòn, 1973 (bản in ghi “Saigon 1973”, có nguồn ghi 1974)
Nhà xuất bản Bản in ghi “HỒNG XUẤT BẢN”, thường bị chép nhầm thành tên tác giả “Hà Thúc Hồng”
Độ dày Vừa, bản lưu hành khoảng 176 trang
Trình độ Trung cấp đến nâng cao, không phải sách nhập môn
Trường phái Bàn trên nền Tử Vi truyền thống (Tam Hợp), góc tiếp cận là khảo cứu khoa học
Chủ đề trọng tâm Vì sao Tử Vi “ứng nghiệm”: thiên văn và thời gian, âm dương, ngũ hành nạp âm, lý do của thiên bàn 12 cung và của các sao

Hiểu lầm thường gặp: tác giả là Hà Thúc Hồng?

Rất nhiều nơi ghi tác giả là “Hà Thúc Hồng”. Đọc thẳng trang bìa và bài tựa thì người viết sách là Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc. Chữ “Hà Thúc Hồng” đứng cạnh dòng “HỒNG XUẤT BẢN”, tức gắn với đơn vị in sách chứ không phải tác giả.

2. Tác giả Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc và hoàn cảnh ra đời

Điều đặc biệt nhất của cuốn này lại nằm ở tên tác giả, thứ mà phần lớn nơi bán và tổng hợp đều ghi sai.

Trang bìa in liền một dãy: “Hà – Thúc – Hồng / Vu Thiên / NGUYỄN ĐẮC LỘC / SỐ TỬ VI DƯỚI MẮT KHOA HỌC / HỒNG XUẤT BẢN”. Bài Tựa của nhà văn Nguyễn Mạnh Côn, đề “Saigon, Phú Nhuận ngày 14 tháng 3, 1973”, nói rành mạch người viết là “VU THIÊN Nguyễn Đắc Lộc”, bạn của ông và là một cựu sĩ quan. Vậy Vu Thiên là bút hiệu, Nguyễn Đắc Lộc là thế danh.

Tác giả không phải người tay ngang. Theo bài tựa, trước cuốn này ông đã viết hai tiểu luận về lý thuyết toán học, trong đó có một bản nhận định, phê bình thuyết Tương đối của Einstein. Bìa sách liệt kê “1959 – Considérations sur la Théorie d’Einstein” và “1966 – Loi Équilibre”, kèm bản dịch La Mère của Pearl Buck. Chính cái nền toán và khoa học ấy giải thích vì sao ông chọn đọc Tử Vi “dưới mắt khoa học”.

Nguyễn Mạnh Côn cũng rất thẳng thắn. Ông viết sách “có nhiều phần dễ hiểu, đi liền với nhiều phần khó hiểu”, và nhận “có nhiều đoạn tôi không hiểu được chút nào, như những đoạn nói về thiên văn học”. Hiếm có lời tựa nào vừa giới thiệu vừa cảnh báo độ khó như vậy.

Thái độ của tác giả là duy lý triệt để. Ngay Lời nói đầu, ông phê phán việc biến Tử Vi thành trò đồng bóng, gọi đó là “một điều đáng tiếc, đã làm giảm giá trị của Khoa Lý số này đến mức độ thấp nhất, đồng loại nó với những chuyện đồng bóng, mê tín dị đoan”. Ông xếp sách mình vào loại nghiên cứu, khác hẳn các sách dạy lấy và đoán số.

Lưu ý về thông tin xuất bản

Bản in ghi “Saigon 1973”, lời tựa đề ngày 14/3/1973, các phần chính viết xong khoảng 1971–1972. Một vài nguồn ghi năm 1974, chưa xác minh được. Danh xưng chính xác của đơn vị “HỒNG XUẤT BẢN” cũng chưa có nguồn chính thức xác nhận.

3. Nội dung chính của Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học

Sách chia làm ba quyển, đi từ nền tảng đến nghiên cứu.

3.1. Quyển Nhất: Đại cương

Quyển này trang bị kiến thức nền để bạn “hiểu” chứ không chỉ “tra”. Chương I bàn Lý số và định mệnh, biện luận rằng tin tiền định thực ra là chấp nhận thuyết tất định (déterminisme), vốn là nền tảng của khoa học. Chương II giới thiệu các khoa lý số. Chương III là Vài điều cần biết để hiểu Tử Vi, gồm ba phần: thiên văn học và thời gian (dương lịch, âm lịch), Kinh Dịch và âm dương (âm dương, bát quái), vũ trụ và ngũ hành (ngũ hành và thời gian, ngũ hành nạp âm).

3.2. Quyển Nhì: Lấy và đoán số Tử Vi

Đây là phần công cụ. Chương I hướng dẫn an sao lập lá số: định 12 cung, tính Cục… Chương II nói cách đoán và vài bài phú. Tác giả nói rõ phần này chỉ đưa vào để độc giả “chưa biết số Tử Vi… khỏi phải đọc các sách khác”, chứ không phải trọng tâm.

3.3. Quyển Ba: Phần nghiên cứu

Đây là linh hồn của cuốn sách. Chương I nêu mục đích, phương pháp và lợi ích. Chương II giải thích lý do của thiên bàn và 12 cung. Chương III bàn ý nghĩa các sao: chính tinh, vòng Tràng Sinh, vòng Lộc Tồn, sao âm dương, tứ sát và lục bại, Tứ Hóa, các bàng tinh như Thiên Hình, Thiên Diêu, Thiên Mã, Đào Hoa, rồi Tuần Triệt và đại tiểu hạn. Chương IV là kết luận.

3.4. Câu hỏi “tại sao” xuyên suốt

Suốt Quyển Ba, tác giả kiên trì hỏi “tại sao”. Tại sao thiên bàn chia 12 cung? Ông ví với 12 cung hoàng đạo (zodiaque) trên quỹ đạo mặt trời. Tại sao Cục lại lấy hành khí của tháng an Mệnh? Tại sao vòng Tràng Sinh an như vậy? Ông giải đó là 12 độ thịnh suy của ngũ hành, trùng với 12 hướng của khoa địa lý.

Ông cũng dặn đừng bám nghĩa đen của tên sao, ví dụ tưởng sao Thai là có chửa, sao Dưỡng là con nuôi. Theo ông, hiểu như thế là hiểu sai bản chất ngũ hành. Ngay cả sao Đào Hoa, ông cũng giải theo hành khí: đó là nơi hành khí mới kết thai, còn non yếu, nên người xưa đặt một sao mang tên hoa đào, thứ hoa đẹp mà mỏng manh.

4. Điểm mạnh và hạn chế

4.1. Điểm mạnh

  • Trả lời “vì sao”, không chỉ “là gì”. Đây là cuốn hiếm hoi cố truy nguyên cơ chế của thiên bàn, của Cục, của Tứ Hóa, thay vì liệt kê tính chất sao.
  • Tinh thần thực nghiệm. Tác giả kêu gọi xác nghiệm lại các câu phú và kinh nghiệm truyền lại, gạt bỏ cái phi lý, giữ cái đúng.
  • Chống mê tín rõ ràng. Sách đặt Tử Vi vào hàng “khoa học cổ” cần được khảo cứu, không phải bói toán đồng bóng.
  • Nền tác giả vững. Người có căn bản toán và khoa học viết về lý số nên lập luận có xương sống, ít cảm tính.

4.2. Hạn chế

  • Không dành cho người mới. Phần thiên văn, Kinh Dịch, nạp âm khá nặng. Chính người đề tựa còn nhận có đoạn “không hiểu được chút nào”.
  • Nhiều suy đoán mang tính giả thuyết. Ví dụ ông hình dung Phá Toái như một hành tinh hay sao chổi “cứ 3 năm 1 lần, đến gần địa cầu ta”. Tác giả tự nhận đó chỉ là giả thuyết có “phần chắc (probabilité) rất mong manh”. Bạn nên đọc như gợi mở, không phải kết luận đã chứng minh.
  • Có quan điểm lệch khỏi luận truyền thống. Ví dụ chủ trương tam phương xung chiếu chỉ dùng cho Mệnh, Thân và cung hạn (xem mục 6.3). Đây là điểm gây tranh luận.
  • Bản lưu hành nhiều lỗi. Bản chụp và bản số hóa đang lưu hành có nhiều lỗi rơi dấu, sai chính tả, cần cẩn thận khi trích.

Hiểu lầm thường gặp: “khoa học” nghĩa là đã được chứng minh?

Chữ “khoa học” trong tên sách là thái độ và phương pháp của tác giả: đặt câu hỏi, đòi lý do, kêu gọi kiểm nghiệm. Nó không có nghĩa các giả thuyết trong sách đã được khoa học hiện đại xác nhận. Giá trị của cuốn này nằm ở cách đặt vấn đề hơn là ở kết luận.

5. Trích đoạn tiêu biểu

Mục đích cuốn sách, tác giả nói ngay ở Lời nói đầu:

“Sách này có mục đích chính là tìm hiểu khoa lý số này để định xem giá trị của nó được là bao, và nhất là để biết cách đoán các lá số sao cho ít sai lầm.”

Tuyên ngôn gây tranh luận nhất của sách, đặt tiền định ngang với thuyết tất định:

“Như vậy tin tiền định không phải là phản khoa học, mà chính là KHOA HỌC vậy.”

Câu chốt tinh thần của cả Quyển Ba, điều khiến cuốn sách khác hẳn các sách “tra sao”:

“Còn phần chính yếu của khoa học này, giải thích tại sao số mạng lại được lập thành như thế ấy, tại sao các ‘Sao’ lại an trên thiên bàn như thế này, tại sao những tinh tú lại mỗi sao chủ về một vấn đề như các thầy đã truyền lại, thì tuyệt nhiên chưa thấy có sách nào, dù là chép tay, có nói đến…”

Đến phần Kết luận, ông phê phán lối hành nghề chỉ thuộc lòng:

“…những thầy số bấm số rất nhanh, đọc phú lầu lầu mà không hiểu gì cả về những điều trên, chỉ có thể đoán cho vui, tuy đúng khá nhiều mà khó tinh là chắc chắn được.”

Bài thơ chữ Hán tác giả tự đề từ cũng cho thấy thế giới quan tất định của ông. Hai câu kết:

Thành bại khởi ư tài khả liệu, Vận thời duy định tại thiên thư.

Nghĩa là: Thành bại há do tài liệu được, Vận thời đã định tại thiên thư (bản dịch in trong sách).

6. Góc nhìn của Thầy Trình Minh Đức và đối chiếu với sách khác

6.1. Thầy Đức xếp sách vào nhóm nên đọc

Thầy Trình Minh Đức từng đưa cuốn này (Thầy gọi là Tử Vi Dưới Con Mắt Khoa Học) vào danh sách 10 cuốn nên đọc khi học Tử Vi, trong một video giới thiệu các sách hay cần đọc khi nghiên cứu Tử Vi Đẩu Số. Giữa chừng, Thầy đính chính đây là “quyển của Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc”, Vu Thiên là bút hiệu, và nhấn mạnh: “quyển này hay, nếu các bạn không đọc là thiếu sót”.

Thầy khen đúng chỗ mạnh nhất của sách: tác giả “làm cái công việc đi về nguồn cội… để giải thích tại sao con người lại chịu ảnh hưởng của các sự kiện được gọi là sao”, và “cũng đã thành công được một phần”. Nhận xét này trùng với chính lời khiêm tốn của tác giả. Ở buổi tọa đàm truy nguyên lịch sử Tử Vi Đẩu Số, Thầy Đức cũng xếp mốc “Tử Vi dưới con mắt khoa học năm 1973 của Nguyễn Đắc Lộc”, khớp cả năm in lẫn tên tác giả.

6.2. Hai cuốn cùng nói “khoa học”, hai nền vật lý ngược nhau

Đặt cuốn này cạnh Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học của Đằng Sơn, bạn sẽ thấy một khác biệt nền tảng, dù nhan đề nghe gần giống nhau.

  • Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc (1973) neo “khoa học” vào thuyết tất định cổ điển (ông dẫn thẳng Descartes) và khoa tính xác suất (calcul de probabilité). Ông hình dung mọi phân tử trong vũ trụ biến chuyển theo luật nhất định, nên tiền định cũng là khoa học. Đây là thế giới quan vật lý thế kỷ 17–19.
  • Đằng Sơn (in 2004) đi hướng ngược. Hai công trình tiếng Anh của ông mang tên The End of Probability (Ngày tàn của khoa xác suất), gắn Tử Vi với vật lý lượng tử và luật đối xứng, tuyên bố thuyết âm dương mới là nền tảng tối thượng của khoa học.

Nói gọn, cùng bảo “Tử Vi là khoa học”, nhưng người trước dựa vào xác suất và tất định cổ điển, người sau lại tuyên bố ngày tàn của xác suất. Chữ “khoa học” trong nhan đề mỗi cuốn mang một nghĩa khác. Bạn nên đọc để hiểu khung tư duy của từng người, đừng gộp làm một.

6.3. Tam phương xung chiếu: dùng cho mọi cung hay chỉ Mệnh, Thân, Hạn?

Đây là một dị biệt luận giải rất cụ thể so với luận truyền thống phái Tam Hợp, nền của đa số sách Việt ngữ như Tử Vi Đẩu Số Tân Biên. Vu Thiên cho rằng phép xem tam phương tứ chính chỉ áp dụng được cho cung Mệnh, cung Thân và cung hạn, không dùng cho các cung như Thê, Tử:

“…việc xem các sao ở tam phương xung chiếu ấy chỉ có thể áp dụng được khi xem cho cung Mệnh, cung Thân, và các cung đại hạn (tiểu hạn) chứ không thể xem cho các cung khác như thê, tử được vì lẽ rất giản dị là các hướng đặc biệt của cung Thê hay Tử đó chỉ có ảnh hưởng đến nơi mà ta đặt các cung Thê, Tử đó thôi…”

Ông lập luận từ mô hình thiên văn: chỉ hướng của Mệnh, Thân, Hạn mới thật sự “chiếu” vào người xem. Quan điểm này lệch khỏi thực hành phổ biến, vốn xét chiếu tam hợp và xung chiếu cho mọi cung.

Tử Vi Sơn Khiêm theo cách nào?

Tử Vi Sơn Khiêm luận theo cách phổ biến của phái Tam Hợp: cung nào cũng được xét cùng tam phương tứ chính của nó, kể cả Phu Thê hay Tử Tức. Chủ trương của Vu Thiên là một quan điểm riêng đáng biết, cho thấy ông sẵn sàng suy lại từ nguyên lý thay vì chép theo lệ, nhưng không phải cách site đang dùng.

6.4. Mạnh “vì sao”, nhẹ “tra cứu”: ngược hẳn Tân Biên

Tân Biên mạnh ở phần tra (bảng lập thành, phú đoán, tra là ra) và nhẹ ở phần vì sao. Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học thì đảo ngược. Nó gần như không phải sổ tay tra cứu, mà là một tập khảo luận đi tìm cơ chế. Hai cuốn vì thế bổ sung cho nhau: đọc Tân Biên để biết làm thế nào, đọc cuốn này để hiểu tại sao lại thế.

7. Các bản in và lưu ý khi đọc

  • Tên tác giả bị gán nhầm. Đây là lỗi văn bản lớn nhất. Do trang bìa in “Hà – Thúc – Hồng” liền với “HỒNG XUẤT BẢN”, nhiều bản số hóa và danh mục đã lấy tên đơn vị xuất bản làm tên tác giả. Tác giả thật là Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc, khớp cả bài tựa của Nguyễn Mạnh Côn lẫn nhận định của Thầy Đức.
  • Năm in. Bản in ghi “Saigon 1973”. Một vài nguồn ghi 1974, chưa xác minh được.
  • Bản lưu hành. Chủ yếu là bản chụp hoặc bản số hóa, có bản in lại theo bản gốc ở hải ngoại. Chất lượng không đều, nhiều lỗi rơi dấu và sai chính tả.

Lời khuyên khi trích dẫn

Khi chép câu chữ để học, bạn nên soát với bản gốc hoặc bản in lại có biên tập. Và nhớ ghi đúng tên tác giả là Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc, để không nối dài chuỗi nhầm lẫn “Hà Thúc Hồng”.

8. So sánh với sách cùng dòng

  • So với Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học (Đằng Sơn): cùng tham vọng “khoa học hóa” Tử Vi. Đằng Sơn viết bộ nhiều tập, hệ thống hóa từng nhóm sao và Tứ Hóa theo lối âm dương hiện đại. Cuốn của Vu Thiên là khảo luận mỏng hơn, thiên về thiên văn và triết học, nặng suy đoán cá nhân.
  • So với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (Vân Đằng Thái Thứ Lang): Tân Biên là cẩm nang thực hành, tra cứu cho người mới. Cuốn này là sách lý thuyết, phản biện cho người đã có nền. Nên đọc Tân Biên trước, cuốn này sau.
  • So với Tử Vi Hàm Số (Nguyễn Phát Lộc): cùng ra đời ở miền Nam đầu thập niên 1970, cùng tinh thần phân tích. Hàm Số cân bằng giữa lý thuyết và thực hành hơn, dễ theo hơn.
  • So với Tử Vi Khảo Luận (Hoàng Thường, Hàm Chương): cũng chủ trương nhìn Tử Vi một cách duy lý, nhưng có phần nhập môn hệ thống hơn, hợp người mới muốn suy ngẫm “vì sao”.

Các cuốn trên đều thuộc dòng sách Việt ngữ trên nền Tam Hợp, cùng nền với cách luận trên Tử Vi Sơn Khiêm, nên rất tiện đối chiếu.

9. Ai nên đọc Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học và đọc thế nào?

  • Người mới bắt đầu: chưa nên đọc trước. Bạn hãy nắm cách an sao Tử Vi, ý nghĩa 12 cung và các sao qua một cuốn nhập môn rồi mới quay lại.
  • Người trung cấp trở lên: rất đáng đọc, như một liều “phản biện” giúp bạn thôi học vẹt câu phú và bắt đầu hỏi vì sao.
  • Người nghiên cứu, thích lý thuyết: đây là một trong số ít trước tác Việt ngữ đặt Tử Vi cạnh thiên văn và triết học khoa học. Giá trị nằm ở cách đặt vấn đề hơn là ở kết luận.

Cách đọc cho đỡ nản

Bạn có thể lướt nhanh Quyển Nhì (phần an sao, ai biết rồi thì bỏ qua), đọc kỹ Quyển Ba và chỉ quay lại Quyển Nhất khi cần nền thiên văn, nạp âm. Mỗi khi tác giả nêu một giả thuyết, hãy đánh dấu và tự hỏi: lá số mình đang xem có ứng với lập luận đó không.

Hiểu “vì sao” rồi, lá số của bạn nói gì?

Lý giải của Vu Thiên chỉ thật sự rõ khi đặt lên một lá số cụ thể. Bạn có thể xem luận giải Tử Vi trọn đời để thấy thiên bàn, Cục, vòng Tràng Sinh và Tứ Hóa vận hành thế nào trên chính lá số của mình.

Đánh giá bài viết này

Câu hỏi thường gặp

Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học là của Hà Thúc Hồng hay của ai?

Tác giả thật là Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc (bút hiệu Vu Thiên), nhà văn Nguyễn Mạnh Côn đề tựa, in tại Sài Gòn năm 1973. ‘Hà Thúc Hồng’ gắn với đơn vị xuất bản (HỒNG XUẤT BẢN), bị nhiều nơi chép nhầm thành tên tác giả.

Đây có phải sách dịch từ tiếng Hán hoặc của tác giả Trung Quốc không?

Không. Đây là trước tác Việt ngữ của một tác giả người Việt, cựu sĩ quan QGVN, từng viết tiểu luận toán học bằng tiếng Pháp. Nhầm lẫn ‘của Tàu’ hay ‘được dịch’ là do lẫn với các cuốn khác cùng chữ khoa học.

Người mới học Tử Vi có nên đọc cuốn này không?

Chưa nên đọc đầu tiên. Sách nặng về thiên văn, kinh dịch và ngũ hành nạp âm, không phải sổ tay tra cứu. Nên nhập môn bằng một cuốn thực hành như Tử Vi Đẩu Số Tân Biên rồi mới đọc cuốn này để hiểu vì sao.

Cuốn sách khoa học ở chỗ nào?

Ở phương pháp: tác giả dùng thuyết tất định (déterminisme), thiên văn học và lời kêu gọi trắc nghiệm lại các câu phú, thay vì chấp nhận sao một cách cảm tính. Nhiều lý giải vẫn là giả thuyết, nên đọc như gợi mở nghiên cứu.

Sách này khác gì Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học của Đằng Sơn?

Cùng muốn khoa học hóa Tử Vi nhưng dựa trên hai nền vật lý ngược nhau: Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc (1973) dựa vào xác suất và thuyết tất định cổ điển. Đằng Sơn (2004) tuyên bố ngày tàn của khoa xác suất và gắn với vật lý lượng tử. Quy mô cũng khác: một khảo luận mỏng so với một bộ nhiều tập.

Bản đang lưu hành có đáng tin về câu chữ không?

Cần thận trọng: phần lớn là bản chụp hoặc PDF nhiều lỗi số hóa. Khi trích, nên đối chiếu bản in lại và luôn ghi đúng tên tác giả Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc.

Sách khác trong thư viện