⚠️ Lưu ý ngay từ đầu (chống nhầm lẫn)
Có ít nhất hai cuốn/hệ khác nhau cùng mang tên “Tử Vi Ứng Dụng”. Bài này review cuốn của Nguyễn Nguyên Bảy. Một “Tử Vi Ứng Dụng” khác — hay được cộng đồng và thầy Trình Minh Đức nhắc tới — là của tác giả Bửu Đình (blog tuviungdung.blogspot.com, “Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học”, bộ hai tập Chính Tinh / Phụ Tinh). Hai tác giả, hai cuốn, đừng lẫn (xem mục ★ và FAQ).
Bảng thông tin nhanh
| Hạng mục | Thông tin |
|---|---|
| Tác giả | Nguyễn Nguyên Bảy (nhà thơ – nhà báo; hiệu BNN / Văn Đàn BNN) |
| Năm / NXB | Chưa rõ / cần đối soát — bản thảo tập hợp cuối đời (“sau 50 năm… hành nghề dịch học”), lưu hành chủ yếu dạng PDF / blog; bài thơ tự thuật đề Hà Nội, 1972. Sách ghi “đăng ký bản quyền”, không có NXB chính thống rõ ràng |
| Độ dày | Theo mục lục bản PDF: 9 chương, nội dung kéo tới ~trang 188+ |
| Vị trí trong bộ | 1 trong 3 tiểu sách của bộ BNN Giải Mã Dịch Học (cùng Phong Thủy Ứng Dụng và BNN Giải Mã Ma Trận 384) |
| Trình độ | Nhập môn → trung cấp (có lý thuyết + nhiều ví dẫn), nhưng đòi hỏi độc giả chịu được lối trình bày “tích hợp Dịch học” |
| Phái | Nền Tam Hợp / Nam phái, có tích hợp thêm Kinh Dịch – Bát Quái – Phong Thủy (âm trạch) và lối “số hóa” (Ma Trận 384) |
| Chủ đề trọng tâm | Phương pháp “ĐỌC” Tử Vi theo Dịch học; định hướng dự đoán; 30 ví dẫn; các thức luận thường gặp; phú xưa chú giải |
Bối cảnh & tác giả
Nguyễn Nguyên Bảy được biết đến trước hết trong làng văn – báo, không phải làng lý số. Ông là nhà thơ, làm báo, chủ trương diễn đàn Văn Đàn BNN (bút hiệu BNN). Chính vì thế, Tử Vi Ứng Dụng mang một góc tiếp cận hiếm gặp: người viết đến với Tử Vi bằng con mắt của một người yêu Kinh Dịch và quen cầm bút, nên sách đậm chất luận – chiêm nghiệm – văn chương hơn là một sổ tay tra cứu khô khan.
Ngay Lời Thưa, tác giả tự định vị rất khiêm nhường (trích, đã chuẩn hóa chính tả từ bản PDF):
“Bộ sách này vốn chỉ là những soạn chép cá nhân sau 50 năm nghiên cứu và hành nghề dịch học, nay tuổi đã gần về mép đất, vội tập hợp lại thành sách… trước là cho con cháu trong nhà, cho học trò gần xa, sau là kính tặng bạn đọc có lòng yêu thích dịch học như một tài liệu tham khảo.”
Ông cũng thành thật về giới hạn xuất xứ tư liệu — một chi tiết rất đáng chú ý khi ta đối chiếu sách (xem mục ★):
“…những tài liệu không soạn/chép được xuất xứ đúng và trọn vẹn tên tuổi các vị tiền bối, chỉ bởi không thể, chứ không phải không muốn. Hai điều khó tránh này, nếu xảy ra, người soạn chép cúi đầu cầu tha thứ.”
⚠️ Lưu ý về nguồn
Thân thế cụ thể của tác giả (năm sinh – năm mất) chưa được đối soát chắc chắn từ nguồn chính thức trong phạm vi bài này. Những gì khẳng định ở đây chỉ gồm: ông là nhà thơ – nhà báo hiệu BNN, sách là bản tập hợp cuối đời và lưu hành phần lớn qua PDF / blog (trang nguyennguyenbay.blogspot.com cho biết nhiều bản là thơ “ứng khẩu” do con gái chép lại từ Hoa Kỳ). Các mốc tiểu sử khác xin để “cần đối soát”.
Dấu ấn “nhà thơ” hiện ngay ở cửa sách. Trước Chương 1, tác giả đặt một bài thơ dài — Tự thuật hành nghề phạm pháp (đề Hà Nội, 1972) — nói về nghề bấm số thời loạn, khép lại bằng câu tự trào chua chát:
“…Cốt cách thầy tiền bạc xem khinh / Lộc xôi oản đủ chia cả xóm / Túc tắc nghiệp dư lẳng lặng / Mình hành nghề phạm pháp mình ơi.”
Nội dung chính
Sách chia 9 chương, đi từ lý thuyết đến thực hành rồi phú cổ:
- Chương 1 – Giới thiệu một lá số. Mở bằng một lá số có thật (xem “bằng văn viết”, còn lưu), kèm bài thơ Chân Hương để dẫn nhập — cho thấy ngay lối luận số nhuốm màu văn chương.
- Chương 2 – Công thức lập thành. Cách dựng lá số.
- Chương 3 – Lý thuyết đọc Tử Vi. Chương xương sống. Tác giả trình bày phương pháp “ĐỌC” theo tầng bậc Dịch học: đọc Âm Dương → đọc Ngũ Hành → đọc Thập Can → đọc Thập Nhị Chi → đọc Cung → đọc Chính/Trung/Bàng tinh. Đặc biệt, ông số hóa Can – Chi, gán mỗi Chi vào quẻ Bát Quái (Khảm, Ly, Chấn, Đoài, Cấn, Khôn, Tốn, Càn), vào tám cửa (Sinh, Tử, Đỗ, Khai, Hưu, Cảnh, Thương, Kinh) và cả tọa độ độ (Tý 0°/360°, Dần 45°, Thân 255°…) — tức đọc lá số Tử Vi như một “ma trận” phương vị.
- Chương 4 – Định hướng dự đoán. Đưa ra hai bước: định vị Tứ Trụ (và chấm điểm — chi tiết ở mục ★) rồi định vị theo sao qua một danh mục cách cục Phú / Quý / Bần tiện / Tạp cục.
- Chương 5 – 30 ví dẫn định hướng dự đoán. 30 lá số xếp theo “sáu bước chuyển dịch của Tử Phủ”, mỗi nhóm 5 ví dụ.
- Chương 6 – Luận giải và dự đoán. Phần luận dài nhất.
- Chương 7 – Các thức luận thường gặp. Luận theo cung: Phúc Đức, Thiên Di, Thân cư Phu/Thê, hướng nghiệp…
- Chương 8 & 9 – Phú xưa, sưu tầm và chú giải (Phần A & B). Phần A ghi rõ là công trình sưu tầm – chú giải của nhà Phong thủy học Phùng Thành Chủng (tác giả trân trọng dẫn nguồn), Phần B là các câu phú cổ quen thuộc kèm diễn giải.
Nhìn tổng thể, đây là một cuốn “nền Tam Hợp + lớp phủ Dịch học/Phong thủy”: bộ khung quen thuộc (12 cung, miếu vượng đắc hãm, tam hợp – xung chiếu) vẫn còn, nhưng được lồng vào một hệ thống đọc rộng hơn nối Tử Vi với Kinh Dịch, Bát Quái và cả âm trạch.
Điểm mạnh / hạn chế
Điểm mạnh
- Giọng luận có chiều sâu triết lý: phần “đọc Âm Dương – Ngũ Hành” giải thích vì sao, không chỉ là gì — hợp người muốn hiểu cơ chế.
- Chất văn chương độc đáo: mở/kết bằng thơ, luận số bằng “văn viết” — trải nghiệm đọc khác hẳn sách tra cứu.
- Tham vọng hệ thống hóa: nỗ lực “số hóa” và nối Tử Vi với Bát Quái – Phong Thủy là một hướng riêng, giàu gợi mở.
- Trung thực về xuất xứ: tác giả tự nhận là “soạn chép”, cúi đầu xin lỗi vì không dẫn đủ tên tiền bối — thái độ đáng quý.
Hạn chế
- Hệ thuật ngữ tự đặt: “số hóa”, “Ma Trận 384”, gán cửa/độ… khiến sách khó tra nhanh và khó đối chiếu với sách Tử Vi chuẩn. Người mới dễ rối.
- Tính kế thừa cao: nhiều phần cách cục, âm phần, phú gần như trùng khít với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (xem ★) — giá trị nguyên bản nằm ở “lớp phủ” hơn ở “lõi”.
- Văn bản trôi nổi: lưu hành chủ yếu dạng PDF số hóa, lỗi ấn loát/OCR nhiều. Không có bản in biên tập chuẩn rõ ràng.
- Chấm điểm mang tính chủ quan: cách quy lá số ra phần trăm (%) tiện hình dung nhưng chính tác giả cũng ghi “theo kinh nghiệm cá nhân, tham khảo”.
Dành cho ai & đọc ở giai đoạn nào
- Người mới hoàn toàn: nên thận trọng — đọc kèm một cuốn nhập môn mạch lạc (ví dụ Tử Vi Đẩu Số Tân Biên hoặc Tử Vi Hàm Số) để có “khung chuẩn” trước, rồi mới đọc cuốn này như một góc nhìn mở rộng.
- Người trung cấp: đây là chỗ Tử Vi Ứng Dụng phát huy — bạn đủ nền để lọc phần “lớp phủ Dịch học/Phong thủy” và thưởng thức giọng luận.
- Người nghiên cứu / mê Kinh Dịch: đọc như một thể nghiệm tích hợp Tử Vi – Dịch – Phong Thủy của một cây bút văn chương, hơn là một giáo trình Tử Vi chuẩn hệ.
Trích đoạn / điểm đặc sắc
Tinh thần “đọc” của tác giả gói trong đoạn mở Chương 3 (trích, đã chuẩn hóa chính tả):
“Đọc Âm Dương là đọc Nhật đọc Nguyệt, đọc Đất đọc Nước, đọc Nam đọc Nữ, đọc Chẵn đọc Lẻ, đọc Buồn đọc Vui, đọc Sáng đọc Tối… đọc vạn vật, muôn loài, muôn sự, đọc gì cũng thấy âm dương, sẽ ngộ ra điều âm dương là hai mặt đối lập trong một thể thống nhất.”
Chất thơ dùng để “vào” một lá số thật (bài Chân Hương, Chương 1):
“Cháy rồi cháy hết phần thơm / Chân hương đứng lặng nỗi buồn vô vi / Rồi màu phẩm nhuộm phai đi / Dẫu chẳng còn gì vẫn đứng chân hương…”
Và tinh thần “tu thân” — điểm nhân văn xuyên suốt (Chương 3):
“Chớ thấy vận đời đang là đêm mà quá u buồn, bởi đêm đang đi về sáng. Chớ thấy vận đời đang giữa trưa mà vội mừng, bởi ngày đang sầm sập về chiều… Nhanh và chậm chính là đức tu thân.”
Đối chiếu chéo với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên: giống ở lõi, khác ở lớp phủ
Đọc song song hai file cho thấy một sự thật thú vị: phần “lõi cổ điển” của Tử Vi Ứng Dụng bám rất sát Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (Vân Đằng Thái Thứ Lang) — đúng như Lời Thưa đã tự nhận là “soạn chép” từ tiền bối. Hai ví dụ kiểm chứng được ở cả hai file:
- Cách Mã Đầu Đới Kiếm — định nghĩa gần như y nguyên.
- Tử Vi Ứng Dụng (Chương 4): “Cung Mệnh hay cung Quan Lộc an tại Ngọ, có Kình tọa thủ, có Hình, Mã hợp chiếu, ví như đầu ngựa có mang thanh kiếm.”
- Tân Biên (mục 19.2.19): “Cung Mệnh hay Quan Lộc an tại Ngọ, có Kình tọa thủ, có Hình, Mã hợp chiếu, nên ví như đầu ngựa có mang thanh kiếm.”
- Mô tả “thế đất” của mộ (âm phần) theo từng sao — trùng khớp. Cả hai cùng viết: Tử Vi = “thế đất to lớn gần núi đồi”; Thiên Đồng = “đất trũng, xung quanh có nước”; Vũ Khúc = “đất cao trơ trọi, có hình như quả chuông dựng đứng”. Tân Biên để ở mục 6.2. luận đoán âm phần; Tử Vi Ứng Dụng để ở Chương 7 Luận cung Phúc Đức.
Vậy dị biệt cụ thể nằm ở đâu? Ở cái mà Tử Vi Ứng Dụng phủ thêm mà Tân Biên không có:
- (i) Đọc cung bằng Bát Quái + cửa Kỳ Môn + độ la bàn. Tử Vi Ứng Dụng (Chương 3) gán mỗi Chi vào một quẻ và một “cửa”: Tý → quẻ Khảm, cửa Hưu; Ngọ → quẻ Ly, cửa Cảnh; Dần → quẻ Cấn, cửa Sinh; Thân → quẻ Khôn, cửa Tử… kèm độ (Dần 45°, Thân 255°…). Tân Biên không dựng tầng bát-quái-cửa-độ này (đọc kỹ cả file, dấu vết gần như không có); nó đọc cung thuần theo tam hợp – xung chiếu – miếu vượng đắc hãm cổ điển.
- (ii) Chấm điểm Tứ Trụ theo phần trăm. Tử Vi Ứng Dụng (Chương 4) định lượng lá số: mỗi trụ (Năm/Hành/Mệnh-Cục/Âm-dương) tối đa ~20–25%, cộng lại. Ví dụ người Giáp Thân được 17 + 16 + 18 + 19 = 70%, và quy ước “từ 60% trở lên là phú hoặc quý cách, dưới 50% là tạp hoặc bần cách”. Tân Biên phân cục (Phú/Quý/Bần/Tạp) theo mô tả định tính các bộ sao, không quy ra điểm số %.
Nói gọn: Tân Biên là cẩm nang cổ điển để tra và luận. Tử Vi Ứng Dụng lấy phần lõi ấy rồi khoác lên một khung “Dịch học – Phong thủy – định lượng” phản ánh cá tính người soạn. Đó vừa là nét riêng đáng đọc, vừa là lý do nên đọc nó có đối chiếu, đừng xem những khái niệm tự đặt là chuẩn chung.
Cách trình bày: mạnh “vì sao/cảm”, nhẹ “tra”
Về sư phạm: sách giàu lý giải và văn khí, thích hợp để “ngấm” triết lý âm dương – ngũ hành và để đọc như một áng văn. Nhưng chính hệ thuật ngữ riêng (số hóa, cửa/độ, Ma Trận 384) làm nó khó dùng như sổ tay tra cứu nhanh — người cần “tra là ra” sẽ thấy vướng, và nên có một cuốn khung chuẩn đặt bên cạnh.
Các bản in & tình trạng văn bản (khảo dị)
Tuy là sách hiện đại, Tử Vi Ứng Dụng vẫn có “chuyện văn bản” đáng lưu ý:
- Không có bản in NXB chính thống rõ ràng: sách ghi “đăng ký bản quyền” (Văn Đàn BNN) nhưng lưu hành chủ yếu dạng PDF / blog. Bản đang phổ biến (ví dụ trên các thư viện ebook số) lỗi OCR nhiều (rơi dấu, sai chữ “ư/ơ”) — nên khi trích câu chữ phải chuẩn hóa cẩn thận.
- Là 1 tiểu sách trong bộ 3: Tử Vi Ứng Dụng nằm trong BNN Giải Mã Dịch Học. Đọc rời khỏi hai tập kia (Phong Thủy Ứng Dụng, Ma Trận 384) dễ hụt ngữ cảnh “tích hợp Dịch học”.
- Giữ đúng nguồn phú: phần phú (Chương 8, Phần A) là công trình của Phùng Thành Chủng được tác giả xin phép sao lại — khi trích nên ghi nhận đúng.
- Cảnh báo trùng tên: đừng lẫn với “Tử Vi Ứng Dụng” của Bửu Đính — hai tác giả, hai hệ khác nhau.
So sánh ngắn với vài cuốn cùng chủ đề
- So với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (Vân Đằng Thái Thứ Lang): cùng nền Tam Hợp và chia sẻ phần lớn lõi cổ điển, nhưng Tân Biên là cẩm nang lập thành – phú đoán dễ tra, còn Tử Vi Ứng Dụng thêm tầng Dịch học – Phong thủy – định lượng và giọng văn chương.
- So với Tử Vi (Chính Tinh / Phụ Tinh) của Bửu Đính: cuốn của Bửu Đính cũng thường được gọi là “Tử Vi ứng dụng” và nghiêng về hướng “khoa học/nghiệm lý”. Trùng cách gọi nhưng khác tác giả, khác hệ — dễ nhầm, nên phân biệt rạch ròi.
- So với Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học (Hà Thúc Hồng): cùng chia sẻ mong muốn lý giải thay vì phán bừa, nhưng cuốn của Hà Thúc Hồng khoác màu “khoa học”, còn Tử Vi Ứng Dụng khoác màu Kinh Dịch – âm dương.
(Site này theo Tử Vi truyền thống phái Tam Hợp; các cuốn nêu trên đều tiện đối chiếu.)