Tử Vi Sơn Khiêm

Tử Vi Tổng Hợp

Tử Vi Tổng Hợp là công trình “tập đại thành” về Tử Vi của Nguyễn Phát Lộc, biên soạn năm 1974 — nối tiếp và đào sâu cuốn Tử Vi Hàm Số (1972) cùng tác giả. Sách chia thành hai quyển: Quyển Nhất bàn về Khoa Tử Vi (phần lý thuyết), Quyển Nhì bàn về Thuật Tử Vi (phần thực hành xem số) theo một phương pháp riêng gọi là quy cách. Đây là sách dành cho người đã có ít nhiều nền tảng, muốn tra cứu có hệ thống các “cách” của con người và đời người, chứ không đơn thuần là sách nhập môn.

1. Tử Vi Tổng Hợp là sách gì?

Tử Vi Tổng Hợp là công trình “tập đại thành” về Tử Vi của Nguyễn Phát Lộc, biên soạn tại Vĩnh Long năm 1974, nối tiếp cuốn Tử Vi Hàm Số (1972), dành cho người đã có nền muốn tra cứu có hệ thống các “cách” của con người và đời người. Sách chia hai quyển. Quyển Nhất bàn về Khoa Tử Vi (lý thuyết), Quyển Nhì bàn về Thuật Tử Vi (thực hành xem số) theo một phương pháp riêng gọi là quy cách.

Nói gọn, đây không phải sách nhập môn. Muốn học lập lá số Tử Vi từ đầu, bạn nên mở cuốn trước của cùng tác giả. Còn khi đã đọc được lá số và muốn tra nhanh một khía cạnh như giàu nghèo, khoa bảng, tình duyên, đây là cuốn rất mạnh.

Hạng mục Thông tin
Tác giả Nguyễn Phát Lộc
Năm biên soạn 1974 (Lời mở đầu ghi “Vĩnh Long, ngày 18 tháng 9 năm 1974”)
Nhà xuất bản Bản gốc in trước 1975, thường được xếp vào tủ sách Khoa Học Nhân Văn. Nhà xuất bản tái bản hiện nay chưa xác minh được
Độ dày Rất dày, bản điện tử lên tới khoảng trang 438, gồm 2 quyển
Trình độ Trung cấp đến nâng cao (nối tiếp Tử Vi Hàm Số vốn ở mức vỡ lòng)
Trường phái Tử Vi truyền thống Việt, nền Tam Hợp, Nam phái
Chủ đề trọng tâm Lý thuyết khoa Tử Vi (Quyển 1), thuật giải đoán theo quy cách và lá số mẫu (Quyển 2)

2. Tác giả Nguyễn Phát Lộc và hoàn cảnh ra đời

Nguyễn Phát Lộc là một trong những học giả tiêu biểu của Tử Vi tiếng Việt miền Nam trước 1975. Ông là tác giả bộ đôi đã thành sách gối đầu giường của nhiều thế hệ người học: Tử Vi Hàm Số (Sài Gòn, 1972) và Tử Vi Tổng Hợp (Vĩnh Long, 1974).

Điểm nhất quán ở cả hai cuốn là thái độ duy lý, nhân bản. Ông chủ trương “mang khoa Tử Vi từ thiên đàng xuống nhân thế, từ thần quyền sang nhân bản, từ mê tín ra khoa học, từ thiên định đến nhân định”. Các “sao” không phải thần linh mà là tên gọi cho những yếu tố nhân bản cấu tạo nên cá tính và đời người.

Về năm biên soạn, có hai nguồn trùng khớp. Lời mở đầu Tử Vi Tổng Hợp tự ghi năm 1974 và nhắc Tử Vi Hàm Số “xuất bản hồi năm 1972”. Trong buổi tọa đàm truy nguyên lịch sử Tử Vi Đẩu Số, Thầy Trình Minh Đức cũng xác định “Tử Vi Hàm Số của Nguyễn Phát Lộc là năm 1972, Tử Vi Tổng Hợp là năm 1974”, cùng lứa với Tử Vi Áo Bí (Việt Viêm Tử, 1972) và Tử Vi Nghiệm Lý (Thiên Lương, 1974).

Lưu ý về thông tin xuất bản

Thân thế cụ thể của tác giả (năm sinh, năm mất) chưa xác minh được từ nguồn chính thức. Những gì chắc chắn là tên tác giả trên bìa, năm và nơi biên soạn ghi ở Lời mở đầu. Nhà xuất bản bản gốc và các lần tái bản giấy cũng chưa rõ.

3. Nội dung chính của Tử Vi Tổng Hợp

Khác đa số sách Tử Vi tiếng Việt cùng thời (thường gộp lý thuyết và thực hành), Tử Vi Tổng Hợp tách bạch hai bình diện thành hai quyển.

3.1. Quyển Nhất: Khoa Tử Vi

Gồm 6 chương, trình bày Tử Vi như “một khoa học nhân văn ứng dụng”: Đối tượng của khoa (con người và đời người), Phương pháp, Triết lý, Văn hóa Trung Hoa với khoa Tử Vi. Hai chương nền tảng là Nhận định về cung (12 cung như khuôn khổ cá tính và hoạt động) và Nhận định về sao (chính tinh, phụ tinh như thành tố cấu tạo con người).

Ở chương về sao, tác giả đưa ra một hệ phân loại đáng chú ý. Chính tinh chia thành đế tinh (Tử Vi), phúc tinh, thiện tinh, tài tinh (Vũ Khúc, Thiên Phủ), âm tinh (Cự Môn), hung tinh (Tham Lang, Phá Quân)… Phụ tinh chia thành sát tinh, hình tinh, hao bại tinh và ám (kỵ) tinh. Ông ghi chú rằng một sao có thể “trùng dụng” nhiều loại tùy trạng thái miếu vượng đắc hãm.

3.2. Quyển Nhì: Thuật Tử Vi và phương pháp quy cách

Đây là phần đặc sắc và dày nhất (22 chương), xoay quanh phương pháp quy cách. “Cách” là một tình trạng của con người, đời người: giàu, nghèo, sang, hèn, thọ, yểu… “Quy cách” là gom các sao đồng loại diễn tả cùng một tình trạng vào một mục cho dễ tra. Ý tưởng này gần với cái nhìn của cách cục học, nhưng được mở rộng ra mọi mặt đời sống.

Theo đó, sách lần lượt dựng nên cách đẹp (nhan sắc), cách ái tình và tình dục, cách hùng biện, cách gian phi, cách khoa bảng, cách làm quan, cách nghề nghiệp, cách giàu nghèo, cách thọ yểu, cách bệnh tật họa nạn, cách đa phu, đa thê, hiếm muộn, tu hành… Mỗi cách theo cùng một khung:

  • Quan niệm chung về cách đó.
  • Các cung biểu lộ.
  • Các sao đơn và sao kép.
  • Những trường hợp phản cách (gần với ý đắc cách, thất cách).

3.3. Lá số mẫu và chương cải sửa số mệnh

Cuối quyển là phần lá số mẫu (đều để vô danh) và một chương kết bàn về cải sửa số mệnh: thử phác họa định nghĩa số mệnh, xác định mục đích và phương thức cải sửa, lập trường cần có của con người trước số mệnh. Đúng tinh thần “biết số để sửa số, biết mình để sửa mình”.

Xuyên suốt, cách tiếp cận đứng trên nền phái Tam Hợp quen thuộc (tam phương tứ chính, xung chiếu, miếu hãm của sao), được hệ thống hóa bằng “phương pháp hàm số”: luận đoán là tìm tương quan biến thiên giữa hàng loạt cung và sao, không lấy một sao đơn lẻ để kết luận.

4. Điểm mạnh và hạn chế

4.1. Điểm mạnh

  • Tính hệ thống hiếm có. Tách Khoa (lý thuyết) khỏi Thuật (thực hành) giúp bạn hiểu “vì sao” trước khi “làm thế nào”, điều nhiều sách cùng thời bỏ qua.
  • Quy cách rất tiện tra. Muốn xem một khía cạnh, bạn có ngay một mục tổng hợp đủ cung, đủ sao, đủ phản cách.
  • Tinh thần tổng hợp và sáng tạo. Sách chủ động đối chiếu, thậm chí phê bình quan điểm tác giả khác (xem mục 6.2), thay vì “bổn cũ soạn lại”.
  • Tư duy nhân bản, chống mê tín. Nhất quán với Tử Vi Hàm Số, đặt con người ở vị trí chủ động cải số.

4.2. Hạn chế

  • Không phải sách nhập môn. Phần lập lá số được trình bày kỹ hơn ở Hàm Số. Người mới hoàn toàn dễ ngợp nếu bắt đầu thẳng bằng Quyển Nhì.
  • Văn phong học thuật 1974. Nhiều thuật ngữ, cấu trúc “khoa học nhân văn”, đôi chỗ nặng lý luận.
  • Một số “cách” cần đọc có phản biện. Theo Thầy Đức, có cách thực chất chỉ là cách gọi khác của một cách đã có, hoặc là suy diễn của tác giả (xem mục 6.3).
  • Bản điện tử nhiều lỗi. Bản PDF, đánh máy trôi nổi lỗi chính tả và nhận dạng chữ khá dày.

Hiểu lầm thường gặp: tra đúng mục “cách giàu” là biết người đó giàu?

Quy cách chỉ gom sẵn các dấu hiệu, chính tác giả viết “những cách được trình bày chỉ có tác dụng hướng dẫn”. Một lá số có vài sao của cách giàu vẫn có thể bị phản cách, hoặc bị cung khác kéo xuống. Bạn vẫn phải xét toàn cục, đúng tinh thần hàm số mà ông đề ra.

5. Trích đoạn tiêu biểu

Ngay Lời mở đầu, tác giả nói rõ vị trí cuốn sách so với Tử Vi Hàm Số:

“Quyển Tử Vi Hàm Số, xuất bản hồi năm 1972, là một tập sách vỡ lòng… Tuy vậy, đối với những người muốn thâm cứu thì Tử Vi Hàm Số lại trở thành quá giản lược… Với hoài bão đó, quyển Tử Vi Tổng Hợp ra đời, tiếp nối và khai triển Tử Vi Hàm Số. Tử Vi Tổng Hợp tập trung tất cả kiến thức hiện có, từ các sách Việt Nam cho đến những bộ sách Trung Hoa sưu tầm được, tập đại thành vào một mối đầy đủ nhất từ trước đến nay.”

Phương châm biên soạn:

“Tổng hợp là chọn lọc hết các tinh hoa đã có… Sáng tạo, là trên cái gì đã có, bổ sung cái gì mới mẻ để khỏi rơi vào trường hợp ‘bổn cũ soạn lại, thuật nhi bất tác’.”

Định nghĩa phương pháp quy cách, linh hồn của Quyển Nhì:

“Cách là một tình trạng nào đó của con người, của đời người… QUY CÁCH là phân loại những đặc thái chung xếp thành mục, mỗi mục bàn đến một cách của con người, của đời người.”

6. Góc nhìn của Thầy Trình Minh Đức và đối chiếu với sách khác

6.1. Thầy Đức nói gì về bộ đôi Nguyễn Phát Lộc

Thầy Trình Minh Đức nhiều lần đưa Tử Vi Tổng Hợp và Tử Vi Hàm Số vào danh sách “10 cuốn gối đầu giường” nên đọc, cùng Tân Biên, Tử Vi Nghiệm Lý, Tử Vi Áo Bí… Nhận định của Thầy khá cân bằng (Mạn Đàm Tử Vi số 219):

“Tử Vi Hàm Số và Tử Vi Tổng Hợp là cuốn tương đối hay, nhưng phải nhớ là nó hay ở chỗ tư duy của người viết, chứ có những thứ nói về môn Tử Vi thì chưa chắc đã đúng… góc nhìn của họ rất hay, nhưng nội dung họ viết chưa chắc đã đúng.”

Nói cách khác, bạn đọc để học tư duy và góc nhìn, đừng coi từng câu là chân lý. Điều Thầy đánh giá cao nhất là cách nhìn “luân chuyển” của Nguyễn Phát Lộc. Khi bàn một vấn đề như hao bại hay đào hoa, tác giả không dừng ở sao mà phân tích nó có thể nằm ở cung Mệnh, cung Phu Thê, cung Phúc Đức, cung Tật Ách, ở vận… “Cái góc nhìn của họ rất rộng khi nhìn một lá số, đó mới là những viên kim cương khi đọc sách” (Mạn Đàm số 217). Đây đúng là tinh thần quy cách trong Quyển Nhì.

6.2. Tuần Triệt trong Hàm Số và Tổng Hợp

Hai cuốn bổ sung cho nhau chứ không trùng lặp. Về Tuần Triệt, Hàm Số đặt nền: hai sao này không có ngũ hành riêng mà theo ngũ hành của hai cung tọa thủ, ví dụ Triệt ở Thìn, Tỵ sẽ mang hành Thổ (Thìn) và Hỏa (Tỵ). Sang Tổng Hợp, tác giả cố ý không lặp lại mà chỉ đào thêm:

“Quyển Tử-Vi Hàm Số có dịp tham luận rất tỉ mỉ đến ngũ hành, thời gian, mức độ, cường độ ảnh hưởng và sự đồng cung của Tuần, Triệt. Ở đoạn này, chúng ta chỉ bổ túc vài điểm.”

Đặc sắc hơn, Tổng Hợp dành hẳn một mục đối chiếu và phê bình quan điểm Tuần Triệt của Việt Viêm Tử trong Tử Vi Áo Bí Biện Chứng Học (dẫn tận trang 571 đến 573), phân tích các quy tắc Tuần Triệt “chận đầu”, “theo gót” theo quy lý Âm Dương. Khả năng so nhiều nguồn rồi phản biện này làm nên chữ “Tổng Hợp” trong nhan đề, điều Hàm Số vốn là sách vỡ lòng chưa làm.

Khi giảng về Tuần Triệt, Thầy Đức cũng trích lại quan điểm Nguyễn Phát Lộc: Tuần ảnh hưởng cả đời, Triệt mạnh khoảng 30 năm đầu, và Tuần Triệt mang ngũ hành của cung tọa thủ chứ không cố định “Kim Tuần, Hỏa Triệt” như cách hiểu của cụ Thiên Lương trong Tử Vi Nghiệm Lý Toàn Thư. Thầy khen “cách viết đặt câu hỏi cho người đọc tự suy nghĩ” của tác giả.

Tử Vi Sơn Khiêm theo cách hiểu nào?

Trang Mệnh gặp Triệt trên thư viện lấy mốc Triệt hết hiệu lực sau tuổi 35, không phải khoảng 30 như Nguyễn Phát Lộc thuật lại. Đây là chỗ các sách cũ chưa thống nhất, bạn nên biết để khỏi ngạc nhiên khi đọc.

6.3. Một điểm cần đọc có phản biện: Nhật Nguyệt giáp Tài

Thầy Đức lưu ý rằng trong nhóm sách cùng thời (kể cả Tân Biên, Hàm Số, Tổng Hợp), có những “cách” thực chất chỉ là cách gọi khác của một cách đã có, hoặc là suy diễn. Ví dụ cách Nhật Nguyệt giáp Tài, theo Thầy, thực ra quy về cách Vũ Khúc, Thiên Phủ cư Tài, hiếm khi cung giáp bên tạo thành một cách độc lập (Mạn Đàm số 82).

Trang Nhật Nguyệt giáp Tài trên thư viện định nghĩa cách này là Vũ Khúc, Tham Lang đồng cung tại Sửu được Thái Dương, Thái Âm giáp hai bên. Khi gặp một cách trong Tổng Hợp, bạn nên kiểm lại điều kiện thành cách và xem sao chính ở cung đó có tự mạnh không, đúng tinh thần “đọc để học tư duy”.

7. Các bản in và lưu ý khi đọc

Tử Vi Tổng Hợp là sách hiện đại (1974), không phải cổ thư nhiều dị bản, nhưng vẫn có điểm cần lưu ý:

  • Bản gốc: in trước 1975, Lời mở đầu đề “Vĩnh Long, 18/9/1974”.
  • Bản đang lưu hành: chủ yếu là bản PDF, đánh máy lại, lỗi chính tả và nhận dạng chữ khá dày. Ví dụ ngay Lời mở đầu có câu “tiếp nối và khai triển Tổng Hợp Hàm Số”, đúng ra là “Tử Vi Hàm Số”. Nhà xuất bản tái bản giấy chưa rõ.

Lời khuyên khi trích bảng và câu chữ

Khi chép một bảng sao hay một định nghĩa cách để học, bạn nên so với ít nhất hai bản và ưu tiên bản in có biên tập. Chỗ nào chữ đọc thấy vô nghĩa, gần như chắc là lỗi đánh máy.

8. So sánh với sách cùng dòng

  • So với Tử Vi Hàm Số (cùng tác giả): Hàm Số (1972) là sách vỡ lòng, mạnh về cách lập số và “chính danh phương pháp hàm số”. Tổng Hợp (1974) tách Khoa và Thuật, thêm quy cách, lá số mẫu và chương cải số. Nên xem đây là một bộ đôi bổ trợ, đúng như tác giả mong muốn.
  • So với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên: sách của Vân Đằng Thái Thứ Lang nghiêng về cẩm nang lập thành và phú đoán truyền thống. Tổng Hợp nghiêng về lý thuyết hóa và hệ thống hóa. Đọc kèm rất bổ ích.
  • So với Tử Vi Nghiệm Lý và Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học: cùng lứa sách miền Nam thập niên 1970 mang tinh thần duy lý. Tổng Hợp nổi bật ở nỗ lực xây khoa Tử Vi thành một “khoa học nhân văn”.

Các cuốn trên đều thuộc dòng Tam Hợp truyền thống, cùng nền với cách luận trên Tử Vi Sơn Khiêm, nên rất tiện đối chiếu.

9. Ai nên đọc Tử Vi Tổng Hợp và đọc thế nào?

  • Người mới bắt đầu: nên đọc Tử Vi Hàm Số trước để nắm cách lập số và tư duy hàm số, rồi mới sang Tổng Hợp để đào sâu.
  • Người trung cấp: đây là sổ tay tra “cách” rất mạnh. Dùng Quyển Nhì để tra nhanh các cách giàu, quan, khoa bảng, tình duyên, bệnh họa…
  • Người nghiên cứu: đọc Quyển Nhất như một nỗ lực lý thuyết hóa khoa Tử Vi hiếm thấy trong sách tiếng Việt, và đối chiếu phần phê bình các tác giả khác.

Cách dùng quy cách cho hiệu quả

Chọn một câu hỏi cụ thể, ví dụ “mình hợp nghề gì”. Mở mục cách nghề nghiệp, đánh dấu các cung biểu lộ và các sao đơn, sao kép có trên lá số của bạn, rồi soát phần phản cách. Cuối cùng đặt kết quả cạnh Mệnh, Thân để xem có mâu thuẫn không.

Tra cách rồi, lá số của bạn nói gì?

Quy cách của Nguyễn Phát Lộc chỉ thật sự có ích khi áp vào một lá số cụ thể. Bạn có thể xem luận giải Tử Vi trọn đời để thấy các cung, các sao và cách cục phối hợp thế nào trên chính lá số của mình.

Đánh giá bài viết này

Câu hỏi thường gặp

Tử Vi Tổng Hợp là sách của ai, xuất bản năm nào?

Sách do Nguyễn Phát Lộc biên soạn. Lời mở đầu đề Vĩnh Long, ngày 18 tháng 9 năm 1974. Nhà xuất bản tái bản hiện nay chưa rõ, cần đối soát thêm.

Tử Vi Tổng Hợp và Tử Vi Hàm Số khác nhau thế nào?

Cùng tác giả Nguyễn Phát Lộc. Tử Vi Hàm Số (1972) là sách vỡ lòng một quyển, dạy lập số và phương pháp hàm số. Tử Vi Tổng Hợp (1974) là công trình hai quyển (Khoa và Thuật), tập đại thành và đào sâu hơn, thêm phương pháp quy cách, lá số mẫu và chương cải số. Tác giả xem Tổng Hợp là bản tiếp nối và khai triển Hàm Số.

Nên đọc Tử Vi Tổng Hợp hay Tử Vi Hàm Số trước?

Nếu muốn nắm chắc cách lập số và tư duy hàm số, nên đọc Hàm Số trước rồi sang Tổng Hợp. Tuy nhiên tử vi gia Trình Minh Đức lại khuyên nhiều người mới đọc Tổng Hợp trước vì dễ đọc. Tùy mục tiêu mà chọn. Lý tưởng nhất là đọc cả hai như một bộ.

Người mới học Tử Vi có nên đọc cuốn này không?

Có, nhưng nên có chút nền tảng trước hoặc đọc kèm Hàm Số hay Tân Biên. Tử Vi Tổng Hợp mạnh nhất khi dùng làm sổ tay tra cách và tài liệu đào sâu, hơn là cuốn đầu tiên để tự lập lá số.

Tử Vi Tổng Hợp theo trường phái nào?

Theo Tử Vi truyền thống Việt, nền Tam Hợp / Nam phái, dựa trên tam phương – xung chiếu và trạng thái miếu vượng đắc hãm của sao.

Phương pháp hàm số và quy cách của Nguyễn Phát Lộc là gì?

Phương pháp hàm số là xem việc luận đoán như tìm tương quan biến thiên giữa nhiều cung và sao, thay vì lấy một sao đơn để kết luận. Quy cách, nổi bật ở Tổng Hợp, là gom các sao cùng diễn tả một tình trạng như giàu, quan, khoa bảng, tình duyên vào một mục để dễ tra cứu và giải đoán.

Sách khác trong thư viện