Tử Vi Sơn Khiêm

Tinh tình Định tinh là gì

Tinh tình là bản chất, đặc tính cốt lõi vốn có của một ngôi sao — gồm ngũ hành, âm–dương, thiện–ác (cát/hung), văn–võ và ý nghĩa tượng trưng. Đây là phần tĩnh, là nền tảng phải nắm trước khi luận. Định tinh trong luận đoán là bước động: xác định (định ra) tính chất một sao sẽ biểu hiện thế nào trong bối cảnh cụ thể — cung nào, miếu hay hãm, hội với sao nào — để từ đó “định cách”. Nói gọn: biết tinh tình rồi mới định tinh, định tinh rồi mới định cách.

Tinh tình và định tinh trong Tử Vi là gì
Tinh tình và định tinh trong Tử Vi là gì

1. Tinh tình, định tinh là gì?

Tinh tình là tính chất vốn có của một ngôi sao, gồm ngũ hành, âm dương, hóa khí, tính cát hung và hình tượng của nó. Định tinh là bước xác định ngôi sao ấy thực sự biểu hiện ra sao khi đặt vào một cung, một độ sáng và một tổ hợp sao cụ thể trên lá số.

Tên gọi gồm mấy chữ Hán Việt:

  • Tinh (星): sao.
  • Tình (情): tính tình, bản chất, tình trạng. Tinh tình (星情) là tính của sao.
  • Định (定): xác định, ấn định. Định tinh là xác định sao ấy ở đây mang nghĩa gì.

Trong bài giảng, Thầy Trình Minh Đức hay dùng chữ “tính lý” của sao, cùng một ý với tinh tình: cái lý, cái tính gốc làm nên một ngôi sao.

Bạn có thể hình dung tinh tình là tính cách của một diễn viên, còn định tinh là xem diễn viên ấy đang đóng vai gì trong bộ phim này. Một diễn viên có chất hài thì đóng vai chính sẽ khác đóng vai phụ, đóng cạnh bạn diễn hợp sẽ khác đóng cạnh bạn diễn lệch. Tính cách không đổi, nhưng vai diễn thì đổi theo kịch bản. Lá số là kịch bản, và người xem lá số phải đọc được vai diễn của từng sao.

2. Vị trí và vai trò trong việc luận lá số

Tinh tình và định tinh không phải một sao, một cung hay một cách cục. Đây là hai bước phương pháp khi làm việc với tinh diệu, tức toàn bộ các sao trên lá số. Trình tự luận đi qua ba bước:

  • Nắm tinh tình: biết sao này tự nó là gì.
  • Định tinh: đặt sao vào cung, độ sáng, tổ hợp để biết ở đây nó ra sao.
  • Định cách: ráp các sao đã định tinh trong tam phương tứ chính thành cách cục để kết luận.

Bỏ bước đầu thì luận như học vẹt, chỉ nhớ câu mà không hiểu vì sao. Dừng ở bước đầu mà không định tinh thì luận máy móc, ai có sao ấy cũng phán giống nhau.

Khái niệm Trả lời câu hỏi Tính chất
Tinh tình Sao này tự nó mang tính gì? Cố định, đi theo sao ở mọi cung
Định tinh Ở lá số này, sao biểu hiện ra sao? Thay đổi theo bối cảnh
Độ sáng Sao phát huy tốt hay kém ở cung này? Một yếu tố của định tinh
An sao Sao nằm ở cung nào? Bước kỹ thuật trước khi luận
Định cách Cả tổ hợp thành cách gì? Bước sau định tinh

3. Tinh tình gồm những mặt nào

3.1. Sáu mặt của tinh tình

Mặt Nội dung Ví dụ
Ngũ hành Sao thuộc hành nào, sinh khắc với cung, với sao khác Tử Vi Thổ, Thiên Cơ Mộc, Thái Âm Thủy
Âm dương Sao âm hay dương, hợp cung âm hay cung dương Thái Dương dương, Thái Âm âm
Chòm sao Bắc Đẩu, Nam Đẩu hay Trung Thiên, nhịp ứng sớm muộn Vũ Khúc Bắc Đẩu, Thiên Lương Nam Đẩu
Hóa khí Chữ cốt lõi của sao Cự Môn hóa khí Ám, Phá Quân hóa khí Hao
Cát hung Sao lành, sao dữ hay trung tính Tả Hữu cát, Kình Đà sát
Văn võ, động tĩnh Thiên về chữ nghĩa hay hành động, động hay tĩnh Xương Khúc văn, Sát Phá võ, Cơ Nguyệt Đồng Lương tĩnh

Mặt chòm sao được bàn ở bài Bắc Đẩu Nam Đẩu. Mặt cát hung được bàn ở các bài cát tinh, sát tinh và bại tinh. Mặt hóa khí được bàn ở bài hóa khí.

3.2. Bảng tinh tình 14 chính tinh

Chính tinh Ngũ hành Chòm Hóa khí Chữ cốt lõi
Tử Vi Thổ Đế tinh Tôn quý Ông vua, cần quần thần
Thiên Cơ Âm Mộc Nam Đẩu Thiện Trí tuệ động
Thái Dương Dương Hỏa Trung Thiên Quý Ánh sáng và sự cho đi
Vũ Khúc Âm Kim Bắc Đẩu Tài Tài và Cương
Thiên Đồng Dương Thủy Nam Đẩu Phúc Phúc có hai mặt
Liêm Trinh Âm Hỏa Bắc Đẩu Tù Liêm hay Tù
Thiên Phủ Dương Thổ Nam Đẩu Lệnh Cái kho, đầy hay rỗng
Thái Âm Âm Thủy Trung Thiên Phú Ánh trăng, lúc tỏ lúc mờ
Tham Lang Dương Mộc đới Thủy Bắc Đẩu Đào Hoa, kiêm Lộc Dục vọng cần được chế hóa
Cự Môn Âm Thủy Bắc Đẩu Ám Cái Ám cần ánh sáng soi
Thiên Tướng Dương Thủy Nam Đẩu Ấn Tướng chứ không phải vua
Thiên Lương Dương Thổ Nam Đẩu Ấm Che chở, có nạn mới hiện phúc
Thất Sát Dương Kim đới Hỏa Nam Đẩu Quyền Quyền giành bằng tranh đấu
Phá Quân Âm Thủy Bắc Đẩu Hao Thay cũ đổi mới

Cột “chữ cốt lõi” lấy đúng trục xuyên suốt mà các bài sao của site dùng để đọc từng sao. Đây là sợi chỉ đỏ của tinh tình: dù sao ở đâu, gặp ai, bạn đều quay về chữ này để hỏi câu tiếp theo.

3.3. Tứ Hóa là tinh tình được biến hóa

Thầy Đức có một nhận xét rất đáng nhớ: sao Hóa không phải một sao riêng, mà là tính lý của sao đã được biến hóa. Ví dụ người tuổi Giáp có Liêm Trinh hóa Lộc. Ngoài tính lý của Liêm Trinh, sao có thêm phần Lộc. Khi hóa, sao vẫn giữ nguyên tính lý gốc. Cự Môn hóa Lộc ở tuổi Tân thì vẫn là cái Ám, chỉ là cái Ám ấy sinh lộc. Vì vậy khi định tinh một sao có Hóa, bạn đọc hai lớp: tính gốc của sao và chữ của Hóa. Bảng an theo can có ở bài Tứ Hóa.

3.4. Tinh tình của phụ tinh theo nhóm

Phụ tinh nhiều hơn chính tinh rất nhiều, nên cách nhớ hiệu quả là nhớ tinh tình theo nhóm. Mỗi nhóm có một giọng chung:

  • Lục cát: Tả Hữu là người cùng gánh việc, Xương Khúc là cái học và cái tài, Khôi Việt là quý nhân bậc trên. Giọng chung là phù trợ.
  • Lục sát: Kình Dương phá công khai, Đà La cản ngầm, Hỏa Tinh bùng nhanh, Linh Tinh âm ỉ, Địa Không là cái rỗng, Địa Kiếp là cái bị lấy đi. Giọng chung là thử lửa.
  • Bại tinh: Song Hao hao vật chất, Tang Hổ nặng tình cảm, Khốc Hư nặng tâm trạng. Giọng chung là làm quá trình vất vả.
  • Bốn sao Hóa: Lộc là hạt mầm, Quyền là sức vươn, Khoa là danh và cứu giải, Kỵ là vướng mắc. Giọng chung là biến hóa tính của sao được hóa.
  • Đào hoa tinh: Đào Hoa, Hồng Loan, Thiên Hỉ, Thiên Riêu, Mộc Dục. Giọng chung là duyên, sắc, cảm xúc.
  • Sao giải: Thiên Đức, Nguyệt Đức, Giải Thần, Thiên Quan, Thiên Phúc. Giọng chung là làm dịu, gỡ rối bằng đường hiền.
  • Sao động: Thiên Mã. Tự thân không tốt không xấu, chỉ khuếch đại cung và sao nó đi cùng.

Khi định tinh một chính tinh, bạn xem nó đang đứng giữa những nhóm nào. Chính tinh đi giữa nhóm phù trợ khác hẳn chính tinh đi giữa nhóm thử lửa.

4. Định tinh khi luận lá số

4.1. Bốn câu hỏi khi định tinh một sao

Theo kinh nghiệm của Thầy Đức, ngoài độ sáng và ngũ hành sinh khắc, còn một yếu tố thứ ba là tính lý. Ghép lại, bạn hỏi bốn câu:

  • Sao sáng hay tối? Miếu vượng thì tinh tình phát mặt tốt, hãm địa thì lộ mặt yếu.
  • Ngũ hành của sao với cung, với bản mệnh thế nào? Được cung sinh thì có môi trường đỡ, bị cung khắc thì phải gồng.
  • Tính lý của sao hợp hay nghịch với các sao đi cùng? Hai sao giỏi mà tính lý không hợp vẫn xấu, như hai cầu thủ giỏi mà không phối hợp được.
  • Sao đóng ở cung chức năng nào? Cùng một sao ở Mệnh, ở Tài Bạch hay ở Phu Thê thì biểu hiện ở mảng khác nhau.

Đắc là phải hợp đủ nhiều yếu tố

Thầy Đức giải thích chữ đắc trong đắc miếu nghĩa là sao được một cái gì tương hợp với nó, và phải thỏa mãn gần như đủ các yếu tố, trước hết là âm dương, rồi ngũ hành, rồi các yếu tố khác. Vì vậy định tinh không phải là tra một bảng rồi dừng. Bạn phải xem cùng lúc nhiều lớp, lớp nào hợp, lớp nào nghịch.

4.2. Định tinh 14 chính tinh

Mỗi dòng dưới đi từ tinh tình gốc đến câu hỏi định tinh cần đặt ra, theo đúng trục đọc của bài sao:

  • Tử Vi: vua cần có quần thần. Định tinh: có Tả Hữu, cát tinh phò không? Có thì là minh quân, thiếu thì là vua cô độc.
  • Thiên Cơ: trí tuệ động. Định tinh: cái động thành mưu lược, sáng tạo, hay thành lo nghĩ, thay đổi thất thường? Gặp Linh Hỏa thì cần giữ tinh thần.
  • Thái Dương: ánh sáng và cho đi. Định tinh: mặt trời ở cung ngày hay cung đêm? Sáng thì có danh, tối thì làm nhiều hưởng ít.
  • Vũ Khúc: tài và cương. Định tinh: sức hành động ra tiền hay ra va chạm? Ở Tứ Mộ miếu thì giỏi kiếm tiền.
  • Thiên Đồng: phúc có hai mặt. Định tinh: phúc khí và biết đủ, hay an phận đến lười? Gặp Không Kiếp thì tính lý của bộ không hay, đọc thêm cách Đồng Lương gặp Không Kiếp.
  • Liêm Trinh: Liêm hay Tù. Định tinh: có Thiên Tướng, Lộc, cát tinh kéo về phía thanh liêm, hay sát tinh kéo về phía ràng buộc, pháp lý?
  • Thiên Phủ: cái kho. Định tinh: kho được Lộc Tồn, Hóa Lộc, Tả Hữu lấp đầy, hay bị Không Kiếp, Song Hao làm rỗng?
  • Thái Âm: ánh trăng tỏ mờ. Định tinh: trăng ở cung đêm sáng, hay ở cung ngày mờ? Sáng thì thanh nhã, giàu, nhân hậu.
  • Tham Lang: dục vọng cần chế hóa. Định tinh: khát khao được Hỏa Linh, Lộc, Tuần Triệt dẫn vào sự nghiệp, hay bị đào hoa, sát tinh kéo vào hưởng lạc?
  • Cự Môn: cái Ám cần ánh sáng. Định tinh: có Thái Dương sáng, Lộc Tồn, Khoa Quyền Lộc soi không? Cần lưu ý tính lý của Cự Môn và Lộc Tồn không hợp, hai sao không nên đồng cung dù đều là sao có giá trị.
  • Thiên Tướng: tướng chứ không phải vua. Định tinh: con dấu nằm trong tay ai, phục vụ bộ sao nào? Gặp cát tinh thì là người thừa hành giỏi, gặp sát tinh thì con dấu dễ thành gánh nặng.
  • Thiên Lương: che chở, có nạn mới hiện phúc. Định tinh: người này hay gặp chuyện tưởng nguy mà qua, sao giải đến từ đâu?
  • Thất Sát: quyền giành bằng tranh đấu. Định tinh: có Tử Vi, Lộc, Thiên Tướng chế ngự không? Có thì thành uy danh, không thì sát khí quay lại hại mình.
  • Phá Quân: thay cũ đổi mới. Định tinh: phá để dựng được cái mới, hay phá rồi hao? Gặp Xương Khúc thì tính lý trái ngược, xem cách Phá Quân gặp Xương Khúc.

4.3. Tính lý hợp và tính lý nghịch

Đây là phần hay bị bỏ sót nhất khi định tinh. Hai sao cùng tốt chưa chắc đi với nhau là tốt. Vài cặp tiêu biểu:

  • Phá Quân với Xương Khúc: theo Thầy Đức, kể cả Phá Quân miếu ở Ngọ mà gặp Xương Khúc vẫn xấu, vì tính lý hai bên vốn không hợp. Người lính xung trận bị bút nghiên níu tay.
  • Cự Môn với Lộc Tồn: tính lý không hợp nên không nên đồng cung.
  • Thiên Đồng với Không Kiếp: phúc tinh hiền gặp sát tinh phá thì tính lý bộ không hay.
  • Sát Phá Liêm Tham với sát tinh đắc địa: tính lý cùng phe, cứng gặp cứng thì phát. Phá Quân hợp Không Kiếp, Thất Sát hợp Kình Đà, Tham Lang hợp Hỏa Linh.
  • Cơ Nguyệt Đồng Lương với sát tinh: bộ hiền gặp sao dữ thì khó thể hiện cái tốt. Ngược lại bộ này gặp văn tinh, phúc tinh thì rất hợp, xem cách Cơ Nguyệt Đồng Lương.

Mẹo nhớ tính lý hợp nghịch

Văn đi với văn, võ đi với võ, tĩnh đi với tĩnh thì thuận. Văn gặp võ, tĩnh gặp dữ thì lệch. Bộ sao cứng như Sát Phá Liêm Tham cần sao cứng để phát. Bộ sao mềm như Cơ Nguyệt Đồng Lương cần sao mềm để giữ. Khi định tinh, hãy hỏi: các sao quanh đây có cùng một giọng không?

4.4. Định tinh theo cung chức năng

Tinh tình không đổi, nhưng nó chảy vào mảng đời sống của cung đang chứa nó. Lấy Phá Quân làm ví dụ, chữ Hao và chữ “thay cũ đổi mới” đi vào từng cung như sau:

  • Ở Mệnh: tính cách ưa đổi mới, dám làm lại từ đầu.
  • Ở Quan Lộc: sự nghiệp nhiều lần đổi hướng, hợp việc khai phá.
  • Ở Tài Bạch: tiền đến từ việc mới, nhưng cũng dễ hao vì đổi mới.
  • Ở Phu Thê: hôn nhân cần làm mới thường xuyên để giữ lửa.
  • Ở Điền Trạch: hay sửa nhà, đổi nhà.

Cùng một tinh tình, chín cung khác nhau cho chín câu chuyện khác nhau. Đây chính là lý do các bài sao của site đều có mục ý nghĩa sao tại 12 cung.

4.5. Định tinh khi cung không có chính tinh

Khi cung Mệnh hay một cung nào đó không có chính tinh, bước định tinh khó hơn, vì không có “nhân vật chính” để bám vào. Có ba hướng xử lý thường gặp:

  • Mượn sao đối cung: lấy chính tinh ở cung xung chiếu làm sao chủ để đọc. Tinh tình của sao mượn vẫn giữ, nhưng lực yếu hơn sao tọa thủ. Đọc thêm bài mượn sao và Mệnh vô chính diệu.
  • Phụ tinh lên làm chủ: cách độc thủ là cách riêng của sát tinh, vì chỉ sát tinh mới đủ mạnh để thay vai chính tinh. Khi đó tinh tình của sát tinh trở thành giọng chính của cung.
  • Đọc theo cả tam phương: cung trống thì khí của tam hợp và đối cung dồn về nhiều hơn, nên định tinh phải nhìn rộng ra ba phía.

5. Định tinh trong vận hạn

Khi vào vận, mỗi sao cần được định tinh lại, vì bối cảnh đã thay đổi:

  • Sao lưu và Tứ Hóa lưu: năm có can khác thì Hóa đổi sang sao khác. Một sao bình thường bỗng có lưu Hóa Lộc thì tinh tình của nó được thêm chữ Lộc trong năm ấy. Xem bài lưu Tứ Hóa.
  • Cung vận đổi chức năng: trong đại vận, cung vận trở thành Mệnh của mười năm. Sao ở đó được đọc như sao thủ Mệnh của giai đoạn ấy.
  • Nhịp Bắc Đẩu, Nam Đẩu: sao Bắc Đẩu thường ứng mạnh ở nửa đầu vận, sao Nam Đẩu rõ dần về cuối vận.
  • Sao gặp lưu sát tinh: tính lý của sao gặp thêm Kình Đà lưu, Hỏa Linh thì mặt cứng lộ rõ hơn trong năm đó.

Bạn có thể xem từng năm sao nào được kích hoạt qua luận giải tiểu vận.

6. Ví dụ minh họa

6.1. Cự Môn ở hai lá số

  • Tinh tình chung: âm Thủy, Bắc Đẩu, hóa khí Ám, sao của cái miệng và sự phân rõ đúng sai.
  • Lá số A: Cự Môn vượng tại Tý, tam phương có Thái Dương sáng chiếu, thêm Hóa Lộc tuổi Tân. Định tinh: cái Ám được ánh sáng soi, lời nói thành công cụ lập thân. Hợp nghề giảng dạy, luật, tư vấn. Cự Môn hóa Lộc vẫn là Ám, nên người này kiếm tiền bằng lý lẽ, phân tích, phản biện.
  • Lá số B: Cự Môn hãm tại Thìn, gặp Đà La, Hóa Kỵ, thiếu Thái Dương. Định tinh: cái Ám không có ánh sáng, dễ thị phi, hiểu lầm. Lời khuyên là nói ít mà chắc, làm việc có văn bản, chọn môi trường minh bạch.

6.2. Phá Quân ở Ngọ, hai bạn đồng hành

  • Tinh tình chung: âm Thủy, hóa khí Hao, phá cũ dựng mới. Ở Tý, Ngọ là miếu.
  • Gặp Xương Khúc: dù miếu vẫn xấu vì tính lý trái ngược. Người hay đổi hướng, học hành khó thuận, đang muốn xông lên thì chần chừ.
  • Gặp Không Kiếp đắc địa trong tam phương: Phá Quân hợp Không Kiếp, cứng gặp cứng. Người táo bạo, dám phá thế cũ, có lúc bứt phá rất mạnh, nhưng cũng cần giữ một phần an toàn vì Không Kiếp chủ tiền đến nhanh đi nhanh.

Cùng một sao, cùng một cung, cùng độ sáng, chỉ khác bạn đồng hành mà định tinh ra hai sắc thái gần như ngược nhau. Đó là toàn bộ ý nghĩa của bước định tinh.

7. Lưu ý và hiểu lầm thường gặp

  • Thuộc tinh tình rồi gán cứng: quên bước định tinh, ai có Phá Quân cũng phán “hao”.
  • Chỉ xét độ sáng: sao miếu mà tính lý nghịch với bạn đồng hành vẫn xấu.
  • Coi sao Hóa là sao riêng: Hóa là tinh tình gốc được biến hóa, vẫn phải đọc tính gốc.
  • Quên cung chức năng: cùng tinh tình, khác cung thì khác chuyện.
  • Định tinh một sao rồi kết luận cả lá số: định tinh xong từng sao mới đến định cách.

Chữ “định tinh” có nhiều nghĩa

Tinh tình là cách gọi có từ lâu, chỉ tính của sao. Còn “định tinh” theo nghĩa xác định tính sao trong bối cảnh là cách gọi để hệ thống hóa cho người học, không phải một danh từ cố định trong mọi tài liệu. Người xưa thường nói bằng động từ: xem các sao hội hợp mà định. Ngoài ra, trong thiên văn, định tinh còn là ngôi sao cố định như Mặt Trời, đối lập với hành tinh. Có nơi lại dùng định tinh theo nghĩa an định vị trí sao, gần với an sao. Khi đọc tài liệu, bạn xem ngữ cảnh để biết người viết đang dùng nghĩa nào.

Hiểu lầm thường gặp: biết tính của sao rồi là luận được lá số?

Chưa đủ. Tinh tình chỉ là điểm khởi đầu, như biết tính từng người trong một đội. Muốn biết đội thắng hay thua, phải xem họ đứng vị trí nào, phối hợp với ai, sức khỏe hôm ấy ra sao. Lá số cũng vậy: cùng một sao, độ sáng, ngũ hành, tính lý của bạn đồng hành và cung chức năng sẽ quyết định nó thành sức mạnh hay thành trở ngại. Học tinh tình kỹ, rồi tập định tinh trên từng lá số cụ thể, bạn sẽ tiến bộ nhanh.

Các sao trong lá số của bạn đang đóng vai gì?

Biết lý thuyết rồi, bạn sẽ muốn thấy trên chính lá số của mình: chính tinh thủ Mệnh mang tinh tình gì, sáng hay tối, đi cùng bạn đồng hành hợp hay nghịch, đóng vai gì ở từng cung. Bạn có thể lập lá số và xem luận giải Tử Vi trọn đời để đọc từng sao trong bối cảnh của chính mình.

Đánh giá bài viết này

Câu hỏi thường gặp

Tinh tình là gì?

Tinh tình (星情) là bản chất, đặc tính cốt lõi vốn có của một ngôi sao trong Tử Vi: ngũ hành, âm-dương, thiện-ác (cát/hung), văn-võ và ý nghĩa tượng trưng. Đây là ‘tính của sao’, phần ổn định đi theo sao dù nằm ở cung nào.

Định tinh là gì trong tử vi?

Trong luận đoán, định tinh (定星) là bước xác định tính chất mà một sao thực sự biểu hiện trong lá số cụ thể, tùy cung sao tọa thủ, độ miếu/hãm và các sao hội tụ. ‘Định tinh’ còn có nghĩa thiên văn là ‘sao cố định’, khác hẳn nghĩa luận đoán.

Tinh tình và định tinh khác nhau thế nào?

Tinh tình là phần tĩnh - bản chất sao có sẵn. Định tinh là phần động - thao tác đọc ra tính ấy biểu hiện thế nào trong ngữ cảnh cụ thể. Trình tự luận là: nắm tinh tình rồi định tinh rồi định cách (kết luận cách cục).

Định tinh có phải là chính tinh không?

Không. Chính tinh (正星) là loại sao - 14 sao chủ mạnh nhất. Còn định tinh là thao tác xác định tính sao khi luận. Hai từ gần âm nên hay bị nhầm. Khi tra cứu nên kèm ngữ cảnh để khỏi lạc nghĩa.

Có cần thuộc hết tinh tình mọi sao mới xem được tử vi không?

Không cần một lúc. Nên nắm vững tinh tình của 14 chính tinh trước, rồi đến lục cát, lục sát, Tứ Hóa. Quan trọng hơn việc thuộc nhiều là biết định tinh - vận dụng tính sao linh hoạt theo cung và cách, tránh gán cứng máy móc.

Vì sao biết tinh tình rồi vẫn luận sai?

Thường vì thiếu bước định tinh: học thuộc đặc tính sao rồi áp cứng cho mọi lá số. Cùng một sao ở miếu và ở hãm, ở Mệnh và ở Nô có thể cho sắc thái trái ngược. Phải xét độ sáng, cung tọa, hợp/nghịch tính với sao hội tụ rồi mới kết luận.

Thuật ngữ cùng chủ đề