Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học

Bảng thông tin nhanh

Bối cảnh & tác giả

Điểm đặc biệt nhất của cuốn này nằm ngay ở… tên tác giả — thứ mà phần lớn nơi bán và tổng hợp đều ghi sai.

Trang bìa in liền một dãy: “Hà – Thúc – Hồng / Vu Thiên / NGUYỄN ĐẮC LỘC / SỐ TỬ VI DƯỚI MẮT KHOA HỌC / HỒNG XUẤT BẢN”. Bài Tựa (do nhà văn Nguyễn Mạnh Côn viết, đề Saigon, Phú Nhuận ngày 14 tháng 3, 1973) khẳng định rành mạch người viết sách là “VU THIÊN Nguyễn Đắc Lộc” — bạn của ông, một cựu sĩ quan Quân đội QGVN. Như vậy Vu Thiên là bút hiệu, Nguyễn Đắc Lộc là thế danh, còn “Hà Thúc Hồng” đứng cạnh dòng “HỒNG XUẤT BẢN” nên gần như chắc chắn là đơn vị xuất bản / ấn hành, chứ không phải tác giả (danh xưng chính xác của nhà xuất bản này vẫn nên đối soát thêm).

Theo bài tựa, tác giả không phải người tay ngang: trước cuốn này ông đã viết hai tiểu luận về lý thuyết toán học — trong đó có một bản nhận định, phê bình thuyết Tương đối của Einstein (bìa sách liệt kê “1959 – Considérations sur la Théorie d’Einstein” và “1966 – Loi Équilibre”), và từng dịch La Mère của Pearl Buck. Chính cái nền toán – khoa học ấy giải thích vì sao ông chọn đọc Tử Vi “dưới mắt khoa học”. Nguyễn Mạnh Côn cũng thẳng thắn: sách “có nhiều phần dễ hiểu, đi liền với nhiều phần khó hiểu”, và thú nhận “có nhiều đoạn tôi không hiểu được chút nào, như những đoạn nói về thiên văn học” — một lời tựa hiếm hoi vừa giới thiệu vừa cảnh báo độ khó.

Thái độ của tác giả là duy lý triệt để. Ngay Lời nói đầu, ông phê phán việc biến Tử Vi thành trò đồng bóng: đó là “một điều đáng tiếc, đã làm giảm giá trị của Khoa Lý số này đến mức độ thấp nhất, đồng loại nó với những chuyện đồng bóng, mê tín dị đoan”. Ông xác định sách này thuộc loại nghiên cứu, khác hẳn các sách “dạy lấy và đoán số”.

Nội dung chính

Sách chia làm ba quyển, đi từ nền tảng đến nghiên cứu:

Quyển Nhất – Đại Cương. Trang bị kiến thức nền để “hiểu” chứ không chỉ “tra”: Chương I Lý số và định mệnh (biện luận rằng tin tiền định thực ra là chấp nhận thuyết tất định — déterminisme — nền tảng của khoa học); Chương II Các khoa lý số; Chương III Vài điều cần biết để hiểu Tử Vi, gồm ba phần — Thiên văn học và thời gian (dương lịch, âm lịch), Kinh dịch và Âm dương (âm dương, bát quái), Vũ trụ và Ngũ hành (ngũ hành và thời gian, ngũ hành nạp âm).

Quyển Nhì – Lấy và đoán số Tử Vi. Phần “công cụ”: Chương I hướng dẫn an sao lập lá số (định 12 cung, lập Cục…). Chương II cách đoán và vài bài phú. Tác giả nói rõ phần này chỉ đưa vào cho độc giả “chưa biết số Tử Vi… khỏi phải đọc các sách khác”, chứ không phải trọng tâm.

Quyển Ba – Phần nghiên cứu (linh hồn của cuốn sách). Chương I Mục đích, phương pháp và lợi ích; Chương II Lý do của thiên bàn và 12 cung; Chương III Ý nghĩa của các sao (chính tinh, vòng Tràng Sinh, vòng Lộc Tồn, sao âm dương, tứ sát – lục bại, Tứ Hóa, bàng tinh như Thiên Hình – Thiên Diêu – Mã – Đào, Tuần Triệt, đại tiểu hạn); Chương IV Kết luận.

Xuyên suốt Quyển Ba, tác giả kiên trì đặt câu hỏi “tại sao”: tại sao thiên bàn chia 12 cung (ông ví với 12 cung hoàng đạo – zodiaque trên quỹ đạo mặt trời), tại sao Cục lại lấy hành khí của tháng an Mệnh, tại sao vòng Tràng Sinh an như vậy (ông giải là 12 độ thịnh – suy của ngũ hành, trùng với 12 hướng của khoa địa lý). Ông cũng cảnh báo đừng bám nghĩa đen của tên sao (ví dụ tưởng sao “Thai” là có chửa, sao “Dưỡng” là con nuôi), vì đó là hiểu sai bản chất ngũ hành.

Điểm mạnh / hạn chế

Điểm mạnh

• Trả lời câu hỏi “vì sao”, không chỉ “là gì”: đây là cuốn hiếm hoi cố truy nguyên cơ chế của thiên bàn, của Cục, của Tứ Hóa, thay vì liệt kê tính chất sao.
• Tinh thần thực nghiệm: tác giả kêu gọi xác nghiệm / trắc nghiệm lại các câu phú và kinh nghiệm truyền lại — gạt bỏ cái phi lý, giữ cái đúng.
• Chống mê tín rõ ràng: đặt Tử Vi vào hàng “khoa học cổ” cần được khảo cứu, không phải bói toán đồng bóng.
• Nền tác giả vững: người có căn bản toán – khoa học viết về lý số nên lập luận có xương sống, ít cảm tính.

Hạn chế

• Không dành cho người mới: phần thiên văn – kinh dịch – nạp âm khá nặng. Chính người đề tựa còn nhận có đoạn “không hiểu được chút nào”.
• Nhiều suy đoán mang tính giả thuyết: một số lý giải “khoa học hóa” (ví dụ hình dung Phá Toái như “một hành tinh hay sao chổi 3 năm đến gần địa cầu một lần”) là giả thuyết cá nhân, tác giả cũng tự nhận “phần chắc rất mong manh” — nên đọc như gợi mở, không phải kết luận đã chứng minh.
• Có quan điểm lệch khỏi luận truyền thống: ví dụ chủ trương tam phương xung chiếu chỉ dùng cho Mệnh – Thân – Hạn (xem mục đối chiếu) — đây là điểm gây tranh luận.
• Bản in nghèo, dễ tam sao thất bản: bản PDF/chụp lưu hành có nhiều lỗi số hóa (rơi dấu, sai chính tả), cần cẩn thận khi trích.

Dành cho ai & đọc ở giai đoạn nào

• Người mới bắt đầu: chưa nên đọc trước. Hãy nắm cách lập lá số và ý nghĩa 12 cung – các sao qua một cuốn nhập môn (xem mục So sánh) rồi mới quay lại cuốn này.
• Người trung cấp trở lên: rất đáng đọc, như một liều “phản biện” giúp bạn thôi học vẹt câu phú và bắt đầu hỏi vì sao.
• Người nghiên cứu / thích lý thuyết: đây là một trong số ít trước tác Việt ngữ đặt Tử Vi cạnh thiên văn và triết học khoa học — giá trị ở cách đặt vấn đề hơn là ở kết luận.

Trích đoạn / điểm đặc sắc

Mục đích cuốn sách, tác giả nói ngay ở Lời nói đầu (trích):

“Sách này có mục đích chính là tìm hiểu khoa lý số này để định xem giá trị của nó được là bao, và nhất là để biết cách đoán các lá số sao cho ít sai lầm.”

Tuyên ngôn “khoa học” gây tranh luận nhất của sách — đặt tiền định ngang với thuyết tất định (trích):

“Như vậy tin tiền định không phải là phản khoa học, mà chính là KHOA HỌC vậy.”

Và đây là câu chốt tinh thần của cả Quyển Ba — điều khiến cuốn sách khác hẳn các sách “tra sao” (trích):

“Còn phần chính yếu của khoa học này — giải thích tại sao số mạng lại được lập thành như thế; tại sao các ‘Sao’ lại an trên thiên bàn như thế này; tại sao những tinh tú lại mỗi sao chủ về một vấn đề — thì tuyệt nhiên chưa thấy có sách nào… đá động đến bao giờ.”

Đến phần Kết luận, ông phê phán lối hành nghề chỉ “thuộc lòng” (trích):

“Những thầy số bấm số rất nhanh, đọc phú làu làu mà không hiểu gì cả về những điều trên, chỉ có thể đoán cho vui — tuy đúng khá nhiều mà khó tinh (tinh vi) là chắc chắn được.”

Ngay bài thơ chữ Hán tác giả tự đề từ cũng cho thấy thế giới quan tất định của ông. Hai câu kết (bản dịch in trong sách):

“Thành bại khởi ư tài khả liệu / Vận thời duy định tại thiên thư” — “Thành bại há do tài liệu được / Vận thời đã định tại thiên thư.”

★ Góc nhìn của thầy Trình Minh Đức

Tôi đã từng đưa Tử Vi Dưới Con Mắt Khoa Học vào danh sách 10 cuốn nên đọc khi học Tử Vi vào một video giới thiệu những cuốn sách hay nên đọc khi mọi người muốn nghiên cứu Tử Vi Đẩu Số. Trong video ấy, tôi đã đính chính giữa chừng rằng đây là “quyển của Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc” — “Vu Thiên” là bút hiệu — và nhấn mạnh: “quyển này hay, nếu các bạn không đọc là thiếu sót”. Tôi đã khen đúng chỗ mạnh nhất của sách: tác giả “làm cái công việc đi về nguồn cội… để giải thích tại sao con người lại chịu ảnh hưởng của các sự kiện được gọi là sao”, và — trùng khớp với chính lời khiêm tốn của tác giả — “cũng đã thành công được một phần”. (Nguồn: video “Giới thiệu các sách hay, cần đọc khi học Tử Vi Đẩu Số” — youtube.com/watch?v=QNcnMDLjEnA.)

Ở một buổi khác — “Tọa đàm khoa học: Truy nguyên lịch sử Tử Vi Đẩu Số” (youtube.com/watch?v=f6MPSzNRGVo) — tôi đã xếp mốc “Tử Vi dưới con mắt khoa học năm 1973 của Nguyễn Đắc Lộc”, xác nhận cả năm in 1973 lẫn tên tác giả.

Đối chiếu chéo: hai cuốn cùng giương ngọn cờ “khoa học”, hai nền vật lý ngược nhau

Đặt cuốn này cạnh Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học của Đằng Sơn lộ ra một dị biệt nền tảng rất cụ thể — dù nhan đề nghe gần giống nhau:

• Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc (1973) neo “khoa học” vào thuyết tất định cổ điển (déterminisme — ông dẫn thẳng Descartes) và khoa tính phần chắc / xác suất (calcul de probabilité): ông hình dung mọi phân tử trong vũ trụ biến chuyển theo “luật nhất định”, nên tiền định = khoa học. Đây là thế giới quan vật lý thế kỷ 17–19.
• Đằng Sơn (in 2004) đi hướng ngược: hai công trình tiếng Anh của ông mang tên “The End of Probability” (Ngày tàn của khoa xác suất) và gắn Tử Vi với vật lý lượng tử cùng luật đối xứng, tuyên bố “thuyết âm dương mới là nền tảng tối thượng của khoa học”.

Nói gọn: cùng bảo “Tử Vi là khoa học”, nhưng người trước dựa vào xác suất và tất định cổ điển, người sau lại tuyên bố ngày tàn của xác suất. Đây là minh họa đắt cho việc “khoa học” trong nhan đề mỗi cuốn nghĩa một khác — nên đọc để hiểu khung tư duy, đừng gộp làm một. (Cả hai dẫn chứng đều lấy trực tiếp từ hai cuốn trong kho.)

Đối chiếu điểm kỹ thuật: tam phương xung chiếu — dùng cho mọi cung hay chỉ Mệnh/Thân/Hạn?

Một dị biệt luận giải rất cụ thể so với luận truyền thống Tam Hợp (nền của đa số sách Việt ngữ như Tử Vi Đẩu Số Tân Biên): Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc cho rằng phép xem tam phương tứ chính (tam hợp – xung chiếu) chỉ áp dụng được cho cung Mệnh, cung Thân và cung hạn, chứ không cho các cung như Thê, Tử (trích):

“Việc xem các sao ở tam phương xung chiếu ấy chỉ có thể áp dụng được khi xem cho cung Mệnh, cung Thân, và các cung đại (tiểu) hạn, chứ không thể xem cho các cung khác như Thê, Tử… vì các hướng đặc biệt của cung Thê hay Tử đó chỉ có ảnh hưởng đến nơi ta đặt các cung ấy thôi.”

Ông lập luận từ mô hình thiên văn: chỉ hướng của Mệnh/Thân/Hạn mới thực sự “chiếu” vào người xem. Quan điểm này lệch khỏi thực hành phổ biến — vốn xét chiếu tam hợp – xung chiếu cho nhiều cung. Đúng – sai còn tùy trường phái, nhưng nó cho thấy tác giả sẵn sàng suy lại từ nguyên lý thay vì chép theo lệ.

Cách trình bày: mạnh “vì sao”, nhẹ “tra cứu” — ngược hẳn Tân Biên

Nếu Tân Biên mạnh ở tra (bảng lập thành, phú đoán, tra là ra) và nhẹ ở vì sao, thì Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học đảo ngược: nó gần như không phải sổ tay tra cứu, mà là một tập khảo luận đi tìm cơ chế. Hai cuốn vì thế bổ sung cho nhau: đọc Tân Biên để biết làm thế nào, đọc cuốn này để hiểu tại sao lại thế.

(Nguồn phần này: đọc trực tiếp bản .md của cả ba cuốn — Số Tử Vi Dưới Mắt Khoa Học, Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học (Đằng Sơn), Tử Vi Đẩu Số Tân Biên — cùng các video trên kênh “Tử Vi Và Vận Mệnh” của Thầy Trình Minh Đức.)

Các bản in & tình trạng văn bản (khảo dị)

• Tên tác giả bị gán nhầm: đây là “hạt sạn văn bản” lớn nhất. Do trang bìa in “Hà – Thúc – Hồng” liền với “HỒNG XUẤT BẢN”, nhiều bản số hóa và danh mục đã lấy tên nhà xuất bản làm tên tác giả. Tác giả thật là Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc. Điều này khớp cả bài tựa của Nguyễn Mạnh Côn lẫn các nguồn giới thiệu đáng tin.
• Năm in: bản in ghi “Saigon 1973” (tựa đề 14/3/1973; các phần chính viết xong 1971–1972). Một vài nguồn ghi 1974 — nên đối soát nếu cần trích dẫn chính xác.
• Bản lưu hành: chủ yếu là bản chụp / PDF, có bản “in theo bản gốc” ở hải ngoại. Chất lượng số hóa không đều, nhiều lỗi rơi dấu và sai chính tả.
• Khuyến nghị dùng: khi trích câu chữ để học, nên soát với bản gốc/bản in lại, và luôn ghi đúng tên tác giả là Vu Thiên Nguyễn Đắc Lộc để không nối dài chuỗi nhầm lẫn.

So sánh ngắn với vài cuốn cùng chủ đề

• So với Tử Vi Hoàn Toàn Khoa Học (Đằng Sơn): cùng tham vọng “khoa học hóa” Tử Vi, nhưng Đằng Sơn là bộ nhiều tập, hệ thống hóa từng nhóm sao và Tứ Hóa theo logic âm dương hiện đại, còn cuốn của Vu Thiên là một khảo luận mỏng hơn, thiên về thiên văn – triết học và nặng suy đoán cá nhân.
• So với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (Vân Đằng Thái Thứ Lang): Tân Biên là cẩm nang thực hành – tra cứu cho người mới. Cuốn này là sách lý thuyết – phản biện cho người đã có nền. Nên đọc Tân Biên trước, cuốn này sau.
• So với Tử Vi Hàm Số (Nguyễn Phát Lộc): cùng ra đời ở miền Nam đầu thập niên 1970 và cùng có tinh thần phân tích. Hàm Số cân bằng giữa lý thuyết và thực hành hơn, dễ theo hơn cuốn “dưới mắt khoa học”.

(Site này theo Tử Vi truyền thống phái Tam Hợp; các cuốn nêu trên đều thuộc dòng Việt ngữ, tiện đối chiếu.)